مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٥٨٩

[ با خويش آمدن عاشق بىهوش ] . . .

[ جذب معشوق عاشق را ] . . .

[ جذب معشوق عاشق را ] . . .

قوله :

صد چو تو فانيست پيش آن نظر * [ عاشقى بر نفى خود خواجه مگر ]

الخ ، بيان شوكت عشق مىكند كه اگر فناى خود را دوست مىدارى ، قدم پيش بگذار .

[ امر كردن سليمان - عليه السّلام - ]

[ امر كردن سليمان - عليه السّلام - ]

قوله :

عقل كى ماند چو باشد سَردِه او * [ « كُلُّ شَيْءٍ هالِكٌ إِلَّا وَجْهَهُ » ]

سردهندهء عقل ، يعنى آفرينندهء او هرگاه خدا باشد ، با خدا او را چه مجال مقاومت !

قوله :

هالك آيد پيش وجهش هست و نيست * هستى اندر نيستى خود طرفه‌ايست

أى ، بقا در عين فنا عجيب و غريب است .

[ نواختن معشوق عاشق ] . . .

[ نواختن معشوق عاشق ] . . .

قوله :

[ خانهء مرغست هوش و عقل ما ] * هوشِ صالح ، طالب ناقهء خدا

يعنى ، هر هوشى كه از ميان هوشها صالح [ و ] پسنديده و نيكو افتاده ، طلب ناقه مىكند تا خانهء مستى او را ناقه زير و زبر كند . و لفظ صالح در اين مقام ، مناسب آمده به ذكر ناقه « 1 » ؛ كما ما يخفى .

[ با خويش آمدن عاشق بىهوش ] . . .

[ با خويش آمدن عاشق بىهوش ] . . .

قوله :

[ گفتِ من رعدست و اين بانگ و حنين ] * زابْر خواهم « 2 » تا ببارد بر زمين

يعنى ، به يك دهان بيان آن ناممكن است ؛ مگر مثل باران از ابرى ببارد .

( 1 ) شارح بزرگوار در اينجا به صناعات ادبى ( آرايهء معنوى ) اشاره دارند كه امروزه به آن ايهام تناسب مىگويند ؛ در ضمن در بيت ، صنعت تلميح ( به اقتباس ) نيز لحاظ شده . ( 2 ) در نسخهء ق : خواهد .