مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٥٤١

در جواب آن مثل كه منكران گفتند

قوله :

كوه بر خود مىشكافد صد شكاف * آفتابى چون خراسى در طواف « 1 »

يعنى ، از طريق چشم انبيا كه شاهان ملك بقااند ، كوه بر خود مىشكافد و آفتاب مانند خراس كه آسيا باشد به عالم مىگردد .

قوله :

[ كيست كو نشنيد آن طوفان نوح ] * يا مصاف لشكر فرعون و روح

از روح ، جبرئيل مراد است ؛ زيرا كه در روز غرق ، فرمان يك سوار فوج حضرت موسى ، جبرئيل [ ع ] بود بر ماديان سوار كه اسب فرعون به دنبال ماديان رفت و موج [ وى را ] درربود .

قوله :

گير عالم پر بوَد خورشيد و نور * [ چون روى در ظلمتى مانند گور ]

اين بيت ، مبتدا و آينده خبر [ است « 2 » ] .

قوله :

آفرين بر عقل و بر انصاف باد * [ هر زمان و اللّه أعلم بالرّشاد ]

يعنى ، نادانى كفّار از بىعقلى بود ؛ آفرين بر عقل و دانش كه قبول دعوت انبيا كرد . يا آفرين در اين مقام ، از راه طعن باشد به جاى نفرين .

قوله :

صدّقوا رُشدا كراما يا سبا * [ . . . ]

تصديق كنيد پيغمبران بزرگ را اى اهل سبا .

قوله :

[ . . . ] * صدّقوا روحا سباها مِن سبا

تصديق كنيد روحى كه برده است او را معشوق از برده كردن . در اين مصرع ، كلمهء سبا اولا به معنى دل بردن معشوق اوست ؛ ثانيا به معنى برده كردن .

( 1 ) در نسخهء ق : آفتابى از كسوفش در شغاف . ( 2 ) مقصود شارح بيت زير است : بىنصيب آيى از آن نور عظيم * بسته روزن باشى از ماه كريم