مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٥٣٥

قصّهء حماقت اهل سبا را

شد كه سبزهء دانه از آن نرويد .

قوله :

هر « 1 » چه داغ اوست مُهر او كرده است * [ چاره‌اى بر وى نيارد بُرد دست ]

بر هر چيزى كه حماقت داغ خود گذاشت ، مهر از سرش بريده است .

قوله :

[ گرميَت را دزدد و سردى دهد ] * همچنان « 2 » كو زير خود « 3 » سنگى نهد

مثل شخصى كه بر سنگ قعود كند . چه ، ظرفيت سنگ آن است كه حرارت جذب كند از جانش و برودت را قوام دهد . انتقال كردن به مناسبت ذكر احمق [ است ] .

قصّهء حماقت اهل سبا را

قصّهء حماقت اهل سبا را

قوله :

آن سبا مانَد به شهر بس كلان * [ در فسانه بشنوى از كودكان ]

تنبيه است بر آنكه حماقت اهل سبا به سبب مشغولى ايشان به دنيا و عرض و طول ، به حكايت هزل كودكان ماند و آن حكايت اين است .

قوله :

بود شهرى بس عظيم و مِهْ ولى * قدر او قدر سكُرَّه بيش نى

سكره ( به اوّل و ثانى مضموم و راى مشدّد ) كاسه گلين ؛ و آن را سكره و سكوره و اسكره به زيادتى « الف » نيز خوانند .

قوله :

[ مردم دَه شهر مجموع اندرو ] * ليك جمله سه تنى « 4 » ناشسته رو

در اين باب عرب را مثلى است كه مىگويند : « ان الكرام كثير فى البلاد و ان قلوا و انّ اللّئام قليل و ان كثروا « 5 » . »

( 1 ) در نسخهء ق : آن . ( 2 ) همان : همچو آن . ( 3 ) همان : كون . ( 4 ) همان : تن . ( 5 ) « هرآينه بزرگواران در شهرها بسيارند ، اگرچه اندكند [ از جهت تعداد ] و فرومايگان‌اند اندكند ، اگرچه بسيارند . »