مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٥٢١

پيش رفتن دقوقى . . .

[ كش ] ( به كاف تازى مفتوح ) به معنى كنار ، معطوف است بر گوشه .

قوله :

حافظان را گر نبينى اى عيار * اختيارت را ببين بىاختيار

موكّلان غيب اگر در نظر تو نيايند ، در اختيار خود نظر كن كه با وجود سلامت اعضا و قوى هيچ كارى از پيش نمىتوانى برد . از اينجا درياب كه عنان كار در دست موكّلان تو است .

قوله :

[ روى در انكار حافظ برده‌اى ] * نامْ تهديدات نفسش كرده‌اى

جمع كه حافظان شوارع را به كار كنند ، در هر امرى نفس را دخيل دارند و گويند فلان كار را تهديد نفس قوت شد و مرهم خورد و ندارند كه نفس دراع و ما يتعلّق بها در تحت فرمان حافظ حقيقى و اسير حكم قضاى او باشد .

پيش رفتن دقوقى . . .

پيش رفتن دقوقى . . .

قوله :

جز به آب چشم نتوان شستن آن * چون نجاسات بواطن شد عيان

ازالهء نجاست ظاهر ، شرط نماز صورى است و تطهير نجاست سرّ ، در نماز معنوى ضرورى .

قوله :

امر « غضّوا غضّة ابصاركم » * [ . . . ]

فروخوابانيد چشمهاى خود ، فروخوابانيدنى . كما وقع فى القرآن : « قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ يَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ . » « 1 »

قوله :

[ . . . ] * هم شنيدى راست ننهادى تو سُم

مدح را تفسير كرد به سم از جهت غلبهء حيوانيت ؛ گويا آنان كه اطاعت امر الهى نكردند ، حيوان مطلق‌اند .

قوله :

از دهانت نطق و « 2 » فهمت را برد * [ گوش چون ريگست فهمت را خورد ]

( 1 ) النّور ( 24 ) آيهء 30 : « به مردان مؤمن بگو كه چشمان خويش فروگيرند و شرمگاه خود نگه دارند . » ( 2 ) در نسخهء ق : - و .