مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٥٠٧
تشبيه بند و دام قضا به صورت . . . الخ .
النّبى - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : « مثل القلب كريشة فى فلاة تقلّبها الرّياح . » « 1 » فلاة ، بيابان .
قوله :
در حديث ديگر اين دل دان چنان * [ . . . ] 2
قال النّبى - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم : « لقلب المؤمن اشدّ تقلّبا من القدر فى غليانها « 2 » . » فى رواية اخرى : « مثل القلب فى تقلّبه كالقدر اذا استجمعت غليانا « 3 » . » من احياء العلوم .
قوله :
[ . . . ] * كاب جوشان ز آتش اندر قازغان
قازغان و قزغان ؛ نام ديگ مسين .
قوله :
اين « 4 » چه از تأثير حكمست و قدر * [ چاه مىبينى و نتوانى حذر ]
تشبيه بند و دام قضا به صورت . . . الخ .
تشبيه بند و دام قضا به صورت . . . الخ .
قوله :
[ خان‌ومان رفته شده بَدنام و خوار ] * كام دشمن مىرود ادباروار « 5 »
چنانچه ادبار ، روى اقبال نديده و هميشه دشمن كام است ، ادبار زده هم دشمن كام زيست كند .
قوله :
ديد بر پشت عيال بو لهب * [ تنگ هيزم گفت حمّالهء حطب ]
يعنى ، بر گلوى زن بو لهب كه حمّالة الحطب باشد ، حيله نبود در ظاهر و هيزم‌كشى نمىكرد ؛ لكن حمل حسد باطنى و پشتارهء خاركشى معنوى او را رسول اللّه - ص - معاينه مىديد .
( 1 ) نك : احاديث مثنوى ، ص 80 . « مثل دل به سان پرى است در بيابان كه باد آن را دگرگون مىكند . » ( 2 ) نك : همان ، ص 80 . « به راستى كه قلب مؤمن از به جوش آمدن ديگ ، بيشتر و سخت‌تر در زير و زبر و دگرگونى است . » ( 3 ) « مثل دل در دگرگونىاش به سان ديگ جوشان است . » ( 4 ) در نسخهء ق : هم ؛ در ضمن شارح اين مصرع را آورده و شرح نكرده است . ( 5 ) همان : ادبير .