مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٤٩٠

جواب گفتن ساحر مرده . . . الخ .

اى ، همه كس غرائب جادوگرى آنها فاش ديده بود .

قوله :

چاره‌جويان بنده را پيش شما * [ شاه از آن ارسال فرموده است تا « 1 » ]

قاصد ساحران را خطاب مىكند . يعنى اى چاره‌جويان ، شاه مرا فرستاد . اين شاه جويندهء چارهء خود بود ؛ يعنى در فكر كار خود فرمانده بود . سيّد عبد الفتّاح نوشته‌اند كه :

« قاصد مىگويد : چاره‌جويان و شاه بنده را ارسال فرموده . و او را از آن حذف كرده‌اند كه در وزن گنجايش نبود و ذلك عجيب . »

قوله :

[ چاره‌اى مىبايد اندر ساحرى ] * تا بوَد كه زين دو ساحر جان برى

اى ، باشد كه از موسى و هارون [ ع ] جان توانى برد ؛ يعنى آنها را هلاك كنى . پس خطاب بهر واحد باشد از ،

قوله :

چون دبيرستانِ صوفى زانوَست * [ حلّ مشكل را دو زانو جادوَست ]

چنانچه خاقانى گفته :

دل من پير تعليمست و من طفل زبان‌دانش * دم تسليم سرِ عشر و سر زانو و دبستانش

جواب گفتن ساحر مرده . . . الخ .

جواب گفتن ساحر مرده . . . الخ .

قوله :

[ بانگ زد كاى جانِ فرزندان من ] * هست پيدا گفتن اين را مرتهن « 2 »

أى ، اظهار اين در گرو وقت است ؛ صبر كنيد تا وقت برسد .

قوله :

[ ليك بنمايم شما را آيتى ] * تا شويد آگه ز سر كنيتى « 3 »

كنيت ، اينجا به معنى مكنى كه مخفى است [ باشد ] .

قوله :

[ جانِ بابا اين نشان قاطعست ] * گر بميرد نيز خفتش « 4 » رافعست


( 1 ) اين بيت در نسخهء ق يافته نشد ، و مصرع دوّم آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد . ( 2 - 3 ) پيشين ؛ و مصرعهاى اوّل آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد . ( 4 ) در نسخهء ق : حقّش .