مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٤٧٨

چرب كردن مرد لافى . . . الخ

تو را باطل كرد و آن هستى را كه از خود نفى مىكردى ، مثبت گردانيد .

قوله :

كه ببر اين را بغلطاق فراخ * [ . . . ]

بغلطاق ( به فتح اوّل و ثانى و سكون ثالث ) كلاه درويشان و جامه و برگستوان و آن را بغلطان و بحطاق ( به ضمّ اول و سكون ثانى ) نيز گويند .

قوله :

[ . . . ] * ز امتحان پيدا شود او را دو شاخ

كنايه از وقوف و عدم وقوف است .

قوله :

بدرگى و مَنبلى و حرص و آز * [ چون كنى پنهان به شيد اى مكر ساز ]

منبل ( به اوّل مفتوح ) كاهل است .

قوله :

[ تو چه خود را گيج و بىخود كرده‌اى ] * خون رز كو خون ما را خورده‌اى

مقولهء خواجه است با روستايى . مىگويد كه ، خون روى تو از شراب نيست ، از خون ماست . ما را به اين روز انداخته ، مىگويى : رو كه نشناسم ترا از من بجه .

قوله :

ليك قربى هست با زر شيد را * [ كه از آن آگه نباشد بيد را ]

[ شيد ] ( به كسر شين و سكون يا ) آفتاب است .

قوله :

[ اى گرفته همچو گربه موش پير ] * گر از آن مَى شيرگيرى شيرگير

نيم‌مست را شيرگير گويند . حاصل معنى آنكه ، اگر بادهء حقيقت نيمچه مستى دارى ، برو شير را صيد كن نه موش را . و از موش ، جسم و از شير ، روح مراد داشته .

چرب كردن مرد لافى . . . الخ

چرب كردن مرد لافى . . . الخ

قوله :

[ اشكمش گفتى جواب بىطنين ] * كه ابادَ اللّه كيد الْكافرين « 1 »

[ يعنى ] ، هلاك و نيست گرداناد خداى تعالى كافران را .


( 1 ) در نسخهء ق : الكاذبين .