مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٤٧٦

در داستان رسيدن خواجه و قومش به ده . . . الخ .

قال اللّه تعالى : « الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ عَلَّمَ الْإِنْسانَ ما لَمْ يَعْلَمْ . » « 1 » آن پروردگارى كه تعليم كرد انسان را خط نوشتن به قلم ( تا حاصل كند به سبب خط علوم و برساند به غير ) . اهل ظاهر چنين تفسير كنند و اهل باطن از قلم وجود مراد داشته‌اند .

در داستان رسيدن خواجه و قومش به ده . . . الخ .

در داستان رسيدن خواجه و قومش به ده . . . الخ .

قوله :

[ روستايى بين كه از بدنيّتى ] * مىكند بَعدَ اللّتيّا وَ الّتى

اى ، بعد از اين و آن ، چنين و چنان ، روزمرهء عرب است و بعد از وقوع واقعه ، اين كلمات بر زبان آرند .

قوله :

[ گفت اين دم با قيامت شد شبيه ] * تا برادر شد يَفرّ مِن أخيه

اشارت است به آيهء : « يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ » « 2 » .

قوله :

[ هرچه بر مردم بلا و شدّتست ] * اين يقين دان كز خلاف عادتست

اشارت به قول حضرت امير است - [ ع ] - كه فرموده : « ترك العادة عداوة « 3 » . »

قوله :

شهريان خود رهزنان نسبت به روح * [ روستايى كيست گيج و بىفتوح ]

يعنى ، صاحبدلان را كه صفت روحانيت آنها بر جسمانيت غالب آمده ، ساكنان شهر تصديق مىرساند ؛ روستايى چرا مصدّع نشود ؟

قوله :

چون پشيمانى به « 4 » دل شد تا شغاف * [ زان سپس سودى ندارد اعتراف ]

[ شغاف ] ( به فتح شين و غين معجمه ) پردهء دل .

قوله :

گرگ خود بر وى مسلّط چون شرر * [ گرگ جويان و ز گرگ او بىخبر ]

( 1 ) العلق ( 96 ) آيات 4 - 5 [ ترجمهء آن در متن آمده است ] . ( 2 ) عبس ( 80 ) آيات 34 - 36 : « روزى كه آدمى از برادرش مىگريزد ، و از مادرش و پدرش ، و از زنش و فرزندانش . » ( 3 ) « ترك عادت ، دشمنى است » . ( 4 ) در نسخهء ق : ز .