مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٤٧٢

روان شدن خواجه . . . الخ .

كيف يغفل عن ظعين قد غدا * من يعاين اين مثواه غدا

چگونه غافل باشد از كسى كه برود رفتن فراخ ؛ كسى كه ببيند كجاست جاى او فردا ؟

پس ظعين بر وزن فعيل ، رونده و كوچ‌كننده باشد و ظعن ، رفتن و كوچ . كما قال اللّه تعالى :

« يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَ يَوْمَ إِقامَتِكُمْ . » « 1 »

قوله :

اينما قد هبطا او صعدا * قد تولّاه و احصى عددا

هرجا كه آن رونده فرود آيد يا بالا برود ، [ به ] تحقيق كار او بر خود گرفته است و شمار كرده است او را شماركردنى .

قوله :

غم‌گسارى كن تو با ما اى روى * [ گر به سوى ربّ اعلى مىروى ]

همراه را روى گويند و به همين مناسبت حرف اوّل قافيهء شعر موسوم باشد به روى .

روان شدن خواجه . . . الخ .

روان شدن خواجه . . . الخ .

قوله :

عجّلوا اصحابنا كَىْ تربحوا * [ عقل مىگفت از درون « لا تَفْرَحُوا » ]

شتابى كنيد اى اصحاب ما تا سود برداريد .

قوله :

من رباح اللّه كونوا رابحين * « انّ ربّى لا يحبّ الفرحين »

مقولهء عقل است . مطابق آيهء : « لا تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْفَرِحِينَ . » « 2 » مىگويد كه ، از سود خدا باشيد سودكننده‌ها ؛ به تحقيق خدا دوست نمىدارد شادىكنندگان را .

قوله :

افرحوا هونا بما آتاكم * كلّ آت مشغل الهاكم

شاد باشيد در حالى كه آرام و آهستگى درآيد بدانچه داده است خداى تعالى شما را .

هر آينده مشغول سازند از خدا باز مىگرداند شما را به سوى لهو .

قوله :

عج الى القلب و سر يا ساريه * [ فيه اشجار و عين جاريه ]

( 1 ) النّحل ( 16 ) آيهء 80 : « تا به هنگام سفر و به هنگام اقامت . . . » ( 2 ) القصص ( 28 ) آيهء 76 : « سرمست مباش ، زيرا خدا سرمستان را دوست ندارد . »