مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٤٦١

بقيهء قصّهء متعرّضان فيل بچگان

مقولهء بيمار [ است ] .

قوله :

هر زمان نزعيست جزو جانت را * [ بنگر اندر نزعِ جان ايمانْت را ]

يعنى ، در هر قدم به استقبال فنا و در هر قدم به سوى ملاقات چرا پيش مىروى ؟

قوله :

مىشمارد مىدهد زر بىوقوف * [ تا كه خالى گردد و آيد خسوف ]

[ بىوقوف ] اى ، بلا توقّف .

قوله :

پس بنهْ بر جاى هردم را عوض * [ تا ز « وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ » يا بى غرض ]

[ يعنى ] ، از حسنات اعمال و طاعات .

قوله :

[ وان عمارت كردن گور و لحد ] * نى « 1 » به سنگست و به چوب و نى لبد

[ لبد ] ( به ضمّ اوّل و فتح ثانى ) برهم چسبيدن پرها و پشمها .

قوله :

[ بلكه خود را در صفا گورى كنى ] * در منىّ او كنى دفن منى

از منى اوّل ، هستى واجب تعالى و از منى دوّم ، غرور و نخوت بنده مىخواهد .

قوله :

بنگر اكنون رند « 2 » اطلس‌پوش را * [ هيچ اطلس دست گيرد هوش را ]

اى ، بعد مردن و خاك شدن ملاحظه كن احوال او را . بعضى نسخ به جاى رند ، زنده ديده [ شد ] . بر اين تقدير معنى چنين باشد كه ، اطلس‌پوش زنده را هيچ اطلس او مددى در هوش و دانايى مىرساند ؟ همچنين مرده را عمارت مقابر هيچ فايده نبخشد .

قوله :

[ و آن يكى بينى در آن دلق كهن ] * چون نبات انديشه و شيرين « 3 » سخن

اى ، جواب منكر و نكير را به شيرينى و لطافت ادا كند .


( 1 ) در نسخهء ق : نه . ( 2 ) همان : زنده . ( 3 ) همان : شكّر .