مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٤٥٨

در قصّهء خورندگان فيل بچه از حرص . . .

أى ، عطاى موسى [ ع ] را .

قوله :

شرط تبديل مزاج آمد بدان * [ كز مزاج بد بوَد مرگ بدان ]

أى ، شرط يافتن رزق به مكر تبديل اخلاق ذميمه است به اخلاق كريمه .

قوله :

پس حيات ماست موقوف فطام * [ اندك‌اندك جهد كن تمّ الْكلام ]

فطام ( به كسر فا ) طفل را از شير بازگرفتن .

قوله :

چون چنين بُد آدمى ، خون بُد غذا * [ از نجس پاكى برد مؤمن كذا ]

خون پليد است و خون غذاى جنين شد و جزو او گشت ، حكم بر نجاست او نمىبرد .

پس گويا جنين از خون بخش پاكى برده است ، همچنين مؤمن كه از مردار بردارد ، بنا [ به ] مقدار ضرورت خود پاكى برد .

در قصّهء خورندگان فيل بچه از حرص . . .

در قصّهء خورندگان فيل بچه از حرص . . .

اين حكايت به مناسبت آن آورده كه ابدال ، اصحاب دنيا را نصيحت كنند تا ترك اين مردار گيرند و اين‌ها نشنوند تا هلاك شوند .

قوله :

بس طريفند و لطيفند و « 1 » سمين * [ ليك مادر هست طالب در كمين ]

طريف ( به طاء مهمله ) نوزاده و ناكس .

قوله :

غايبى منديش از نقصانشان * [ كو كشد كين از براى جانشان ]

يعنى ، اگر نقصانى و مضرّتى از تو به دوستان حقّ برسد ، آن را غايب مپندار كه انتقام آن فوت نشود . يا آنكه غايب بودن اوليا [ را ] از نظرها از راه نقصان اوليا تصوّر مكن ؛ اگر چنين تصوّر كنى ، حق‌ّتعالى انتقام فرونگذارد .

قوله :

پشت‌دارِ جمله عصمتهاى من * [ گوييا هستند خود اجزاى من ]

[ پشت‌دار ] اى ، پشتيبان و نگاهبان .


( 1 ) در نسخهء ق : بس ضعيفند و لطيف و بس .