مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٤٥٢

برخاستن مخالفت و عداوت از ميان نصارى . . .

پرزنان « 1 » ، اينجا مىگويد كه ، سليمان از ميان نرفته ؛ يعنى اين صفت در نفوس كامله موجود است .

قوله :

دوربينى كور دارد مرد را * [ همچو خفته در سرا كور از سرا ]

از دوربينى ، غفلت از قرب الهى مراد داشته .

قوله :

همچو مرغى كو گشايد بند دام * [ گاه بندد تا شود در فن تمام ]

حال اصحاب قيل و قال را كه در سخن‌آرايى و زينت‌گويايى بذل جهد نمايند ، تشبيه به مرغى كه عمر را صرف گره‌گشايى دام كند [ نموده ] ، تا اين هنر را ياد كرد ؛ امّا از شكنجهء دام پرواز نكند و رهايى نجويد .

قوله :

[ صد هزاران مرغ پرهاشان شكست ] * وان كمينگاه عوارض را نبست

اى ، رخنه‌هاى نزول حوادث را مسدود نتوانست كرد .

قوله :

[ حال ايشان از نُبى خوان اى حريص ] * « نَقّبوا فيها » ببين « هل مِن مَحيص »

قال - عزّ اسمه : « [ وَ ] كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هُمْ أَشَدُّ مِنْهُمْ بَطْشاً فَنَقَّبُوا فِي الْبِلادِ هَلْ مِنْ مَحِيصٍ . » « 2 » بسا كسان كه هلاك كرديم [ پيش ] از ايشان از اهل قرنى كه سخت‌تر بودند از روى قوّت ( چون قوم عاد و ثمود ) . پس راه بريدند در شهرها ( يعنى به تجارت رفتند و مال به دست آوردند ) هيچ بود مر ايشان را گريزگاهى از قضا ؟ به همين كه حكم افنا نازل شد ، هيچ‌چيز ديگر دستگيرى ايشان نكرد .

قوله :

تا سليمانِ لسين معنوى * [ درنيايد برنخيزد اين دوى ]

يحتمل كه مراد ، ظهور صاحب الامر باشد .

قوله :

« حَيثُ ما كنتم فَوَلّوا وَجهَكم » * نحو [ ه ] هَذا الّذى لَم يَنهَكم

( 1 ) مقصود اين بيت زير است كه در قصّهء منازعت چهار كس جهت انگور آمده : او ميانجى شد ميان دشمنان * اتّحادى شد ميان پرزنان ( 2 ) « ق » ( 50 ) آيهء 36 [ ترجمهء آن در متن آمده است ] .