مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٤١٣

[ حمله بردن سگ بر كور گدا ]

الى آخر البيتين « 1 » . در دو مصرع اوّل ، هر دو بيت گور ( به كاف فارسى ) بايد خواند و در مصرع ثانى ( به كاف عربى ) .

قوله :

سگ چو عالِم گشت شد چالاك و رهف « 2 » * [ سگ چو عارف گشت شد اصحاب كهف ]

[ رهف ] أى ، چست و شتاب .

قوله :

كور نشناسد نه از بىچشمى است * [ بلكه اين زانست كز جهلست مست ]

اينجا از كور ، مراد كور باطن است .

قوله :

[ نور موسى ديد و موسى را نواخت ] * خسف قارون كرد « 3 » قارون را شناخت

الخسف ، مزد بردن . و به امر موسى [ ع ] قارون را خسف كردن ، نواختن موسى [ ع ] باشد .

قوله :

رجف كرد اندر هلاك هر دعى * [ . . . ]

رجف ، لرزيدن و جنبيدن زمين . دعى ( به فتح دال ) ولد الزّنا .

قوله :

[ . . . ] * فهم كرد از حقّ كه « يا أَرْضُ ابْلَعِي »

اشارت [ است ] به آيهء : « [ وَ ] قِيلَ يا أَرْضُ ابْلَعِي ماءَكِ . » « 4 »

قوله :

لاجرم « أَشْفَقْنَ مِنْها » جمله‌شان * [ كُند شد ز آميز حيوان حمله‌شان ]

اشارت [ است ] به آيهء : « فَأَبَيْنَ أَنْ يَحْمِلْنَها وَ أَشْفَقْنَ مِنْها . » « 5 » أى ، أعرضن .

قوله :

[ گفت بيزاريم جمله زين حيات ] * كو بوَد با خلق حىّ با حقّ مَوات

( 1 ) مقصود بيت زير است : گور مىجويند يارانت به صيد * كور مىجويى تو در كوچه به كيد ( 2 ) در نسخهء ق : زحف . ( 3 ) همان : + و . ( 4 ) هود ( 11 ) آيهء 44 : « و گفته شد : اى زمين آب خود فروبر . » ( 5 ) الاحزاب ( 33 ) آيهء 72 : « از تحمل آن سرباز زدند و از آن ترسيدند . »