مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٤٠٦

[ تنها كردن باغبان صوفى و فقيه و علوى را از همديگر ]

كنايه از جهت جامع است .

در داستان سبب چريدن و پريدن مرغى كه با مرغى ديگر هم‌جنس نبود

در داستان سبب چريدن و پريدن مرغى كه با مرغى ديگر هم‌جنس نبود

قوله :

[ بلبلان را جاىْ مىزيبد چمن ] * مر جُعَل را در چمين خوش‌تر وطن

چمين ، آب گنديده و بلندى .

قوله :

يك رگم زيشان بُد و آن را بريد * [ در منِ بدرگ كجا خواهد رسيد ]

يعنى ، صفت بشريت .

در تتمّهء اعتقاد آن مغرور بر تملّق خرس

در تتمّهء اعتقاد آن مغرور بر تملّق خرس

قوله :

[ تو ز « أَوْفُوا بِالْعُقُودِ » ش دست شو * « احْفَظُوا أَيْمانَكُمْ » با او مگو

مصرع اوّل ) اشارت [ است ] به آيهء : « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ . » « 1 » مانند عقد شركت و عقد نكاح و عقد بيع و امثال آن . و مصرع ثانى ) اشارت به آيهء : « وَ احْفَظُوا أَيْمانَكُمْ . » « 2 » از صحابه خواجه [ اى ] بيمار شد ، اين داستان منوط است بدين بيت : وانكه داند عهد با كه مىكند « 3 » ؛ فتنبّه .

[ تنها كردن باغبان صوفى و فقيه و علوى را از همديگر ]

[ تنها كردن باغبان صوفى و فقيه و علوى را از همديگر ]

قوله :

[ يك فقيه و يك شريف و صوفيى ] * هريكى شوخى فضولى يوفيى « 4 »

هرزه‌گو را فارسيان يوفى گويند .

قوله :

چون بيايد مر ورا پنبه كنيد * [ هفته‌اى بر باغ و راغ من زنيد ]

پنبه كردن ، گريزاندن و پراكنده كردن . اثر به يكى گويند :

( 1 ) المائدة ( 5 ) آيهء 1 : « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، به پيمانها وفا كنيد . » ( 2 ) پيشين ؛ آيهء 89 : « به قسمهاى خود وفا كنيد . » ( 3 ) در نسخهء ق : وانكه حقّ را ساخت در پيمان سند . ( 4 ) همان : بدى لا يوفيى .