مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٣٩٦

در پرسيدن موسى - عليه السّلام - از حقّ تعالى سرّ غلبهء ظالمان

قوله :

[ . . . ] * سوختهء آتش قرين كوثرست

أى ، آتش عشق .

قوله :

هركه در زندان قرين محنتيست * [ آن جزاى لقمه‌اى و شهوتيست ]

زندان أى ، دوزخ .

قوله :

هركه در قصر [ ى ] قرين دولتيست * [ آن جزاى كارزار و محنتيست ]

قصر أى ، بهشت .

قوله :

هرك را بينى « 1 » به زرّ و سيم فرد * [ دان كه اندر كسب كردن صبر كرد ]

از زر و سيم ، نعيم بهشت مىخواهد و مىتواند بوَد كه اين بيت تمثيل باشد بيت بالا را . يعنى ، در دنيا هم ديده مىشود كه مسرف مال جمع نتواند كرد زر و سيم آن كسان را كه خواهشهاى طبيعت را معطّل داشته ، بر شكم گره زده‌اند .

قوله :

بىسبب بيند چو ديده شد گذار * [ تو كه در حسّى سبب را گوش دار ]

أى ، از سبب گذرنده .

قوله :

شب چراغت را فتيل نوْ بتاب * [ پاك دان زينها چراغ آفتاب ]

خطاب مىكند سبب بينايى را . يعنى ، سرگرم كار خود باشند ؛ امّا مسبّب را محتاج سبب ندانند .

قوله :

اه كه چون دلدار ما غم سوز شد * [ خلوت شب درگذشت و روز شد ]

يعنى ، وقتى كه دلدار ما غم گرفتارى سبب را از دلها سوخت و نابود كرد ، حجاب سبب بينى كه به منزلهء شب بود ، از ميان رفت .

قوله :

جز به شب جلوه نباشد ماه را * [ . . . ]

( 1 ) در نسخهء ق : ديدى .