مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٣٨١

ظاهر شدن فضل وزير [ كه ] لقمان . . . الخ

قوله :

[ اين محبّت هم نتيجهء دانشست ] * كه گزافه بر چنين تختى نشست ؟

گزافه ، هرزه و بيهوده .

قوله :

چونكه ملعون خواند ناقص را رسول * [ بود در تأويل نقصان عقول ]

اشارت [ است ] به حديث . « النّاقص ملعون « 1 » . »

قوله :

[ زانكه ناقص تن بوَد مرحوم رحم ] * نيست بر مرحوم لايق لعن و زخم

أى ، رحمت رسانيدن .

قوله :

زانكه تكميل خردها دور نيست * [ ليك تكميل بدن مقدور نيست ]

نقصان عقل و خرد بر صحبت مرشد كامل زوال پذيرد و ارتفاع به مدارج كمال گيرد . و امّا اصلاح نقصان عضوى ، مقدور طاقت بشرى نباشد ؛ مثلا دست بريده را پيوند نتوان كرد « 2 » .

قوله :

[ بهر نقصان بدن آمد فرج ] * در نُبى كه « ما على الأعمى حرج »

قال اللّه تعالى : « لَيْسَ عَلَى الْأَعْمى حَرَجٌ وَ لا عَلَى الْأَعْرَجِ حَرَجٌ وَ لا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ . » « 3 » أعمى و أعرج و مريض دائمى اگر باقى بدان موافقت نكنند و به حرب كفّار نروند ، بر آنها گناه نباشد [ و ] معذورند .

قوله :

[ نورهاى چرخ ببريده پِيست ] * آن چو « لا شرقى و لا غربى » كِيَست

اشارت [ است ] به كريمهء : « اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكاةٍ فِيها مِصْباحٌ الْمِصْباحُ فِي زُجاجَةٍ الزُّجاجَةُ كَأَنَّها كَوْكَبٌ دُرِّيٌّ يُوقَدُ مِنْ شَجَرَةٍ مُبارَكَةٍ زَيْتُونَةٍ لا شَرْقِيَّةٍ وَ

( 1 ) نك : احاديث مثنوى ، ص 55 . « ناقص ملعون است . » ( 2 ) البته امروزه به امر نافذ و مشيت مطلق پروردگار و گسترش دانش و تكنولوژى ، پيوند اعضاى بدن ميسّر گشته است . ( 3 ) النّور ( 24 ) آيهء 61 ؛ الفتح ( 48 ) آيهء 17 : « بر كور حرجى نيست ، و بر لنگ حرجى نيست و بر بيمار حرجى نيست . »