مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٣٦٥

داستان فرمودن والى آن مرد را كه اين خاربن . . .

باشد ، در حدّ اعتدال باشد . بر خلاف پيرى كه به جهت تقويت اعتدال مزاج احتياج افتد به تركيبات و غيره معجونات ، و فوائد بر آن هم مترتّب نشود .

قوله :

[ پيش از آن كايّام پيرى دررسد ] * گردنت بندد « بحبل من مسد »

حبل ، رسن ؛ و مسد ، ليف خرما .

قوله :

ابروان چون پال‌دم زير آمده * [ چشم را نَم آمده تارى شده ]

پال‌دم و پاردم ، قشقون .

قوله :

از تشنّج رو چو پشت سوسمار * [ رفته نطق و طعم و دندانها ز كار ]

تشنّج ، فراهم شدن پوست و كشيدن رگها .

قوله :

[ خانه ويران كار بىسامان شده ] * دل ز افغان همچو ناى انبان شده « 1 »

انبان و ناى انبان نام سازى است كه واضع آن فرعون است و آن چنگى است كه در دهن آن نى قائم كرده ، پرباد كنند و از آن نى صداى سرود آيد .

داستان فرمودن والى آن مرد را كه اين خاربن . . .

داستان فرمودن والى آن مرد را كه اين خاربن . . .

قوله :

گفت الْأيّام يا عَم بَيننا * گفت عَجّلْ لا تُماطل دَيننا

خار لسان گفت : اى بزرگ ميان ما و تو ، به جهت بركندن خار بن ، چند روز مهلت باشد ؟ حاكم گفت : زود باش ؛ يعنى در اذعان فرمانبردارى ما درنگ مكن .

قوله :

ورنه چون صدّيق و فاروق مهين * [ هين طريق ديگران را برگزين « 2 » ]

چنانچه ايشان طريق سرور عالم و اهل بيت پيش گرفتند و پيشواى عالم شدند ، تو هم پيرو پيشروان باش . حاصل آنكه ، مرد باش يا در پى مرد باش .

( 1 ) اين بيت در نسخهء ق يافته نشد ، و مصرع اوّل آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد . ( 2 ) پيشين ، و مصرع دوّم آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد .