مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٣٥٤

[ قسم غلام در صدق و وفاى يار خود ] . . .

قوله :

[ آنچه مىدانست تا پيدا نكرد ] * بر جهان ننهاد رنج طَلق و درد

الطلق ( بفتح الأوّل و سكون الثّانى ) درد زاييدن كه آن را درد زه گويند .

قوله :

ورنه كى گيرد گلابهء تن قرار * [ چون ضميرت مىكشد آن را به كار ] « 1 »

لفظ ورنه ، اين بيت را مشكل كرده . امّا حل معنى چنين است كه ، اگر سرّ عيان نشود ، گلابهء تن قرار نمىگيرد . و گلابه يا گلاوه ، حلقه [ اى ] از ريسمان و قيل : چرخهء جولاه .

قوله :

[ شاه با او در سخن اينجا رسيد ] * يا بديد از وى نشانى يا نديد

تا بديد از وى نشانى ناپديد ، هم مىتوان خواند .

قوله :

[ پيش بنشاندش به صد لطف و كرم ] * بعد از آن گفت اى چو ماه اندر ظلم « 2 »

يعنى ، حسن تو در لباس پوشيده باشد .

قوله :

[ در حديث آمد كه تسبيح از ريا ] * همچو سبزهء گولخن دان اى كيا

گلخن و گولخن ، آتشدان حمّام .

قوله :

[ ور بوَد صورت حقير و ناپذير ] * چون بوَد خُلقش نكو در پاش مير

يعنى ، در قدم او جان بده .

قوله :

چند باشى عاشق صورت نكو * [ طالبِ معنى شو و معنى بجو « 3 » ]

أى ، شخص صاحب جمال .

قوله :

كوهها بينى شده چون پشم نرم * نيست گشته اين زمين سرد و گرم

( 1 ) اين بيت در نسخهء ق يافته نشد ، و مصرع دوّم آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد . ( 2 ) پيشين ؛ و مصرع اوّل آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد . ( 3 ) پيشين ؛ و مصرع دوّم آن از مثنوى جعفرى برگرفته شد .