مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٣٢٩

صوفيان بهيمهء مسافر را فروختن . . .

خادم در جواب صوفى از راه طنز گفت كه از ريش خود ملاحظه كن . يعنى با وجود اين ريش پريشان و هرزه‌گو از اين گفتن ، ميان صوفى و خادم [ جنگ ] برخاست .

قوله :

عكس چندان بايد از ياران خوش * [ كه شوى از بحر بىعكس آب‌ْكش ]

مىفرمايند كه ، در ابتداى حال طلب را از تقليد و متابعت چاره نيست ؛ زيرا كه صحبت كامل و اتباع او مصقلهء آينهء روح است و مفتاح ابواب فتوح .

قوله :

زانكه آن تقليد صوفى از طمع * [ عقل او بربست از نور و لُمَع ]

اشارت به آنكه تقليد چون با طمع يار شد ، باعث خرابى كار شد .

قوله :

گفت گيرم كز طمع قارون شوى * [ آخرالامر اندرين هامون شوى « 1 » ]

يعنى ، ترازو با خود چنين گفت و طمع مال مكرد .

قوله :

هر نبيّى گفت با قوم از صفا * [ . . . ]

تصريح كرد كه مراد از آينه و ترازو ، وجود انبياست - عليهم السّلام .

قوله :

[ . . . ] * من نخواهم مزد پيغام از شما

اشارت [ است ] به آيهء : « يا قَوْمِ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ مالًا إِنْ أَجرِيَ إِلَّا عَلَى اللَّهِ . » « 2 »

قوله :

[ من دليلم حقّ شما را مشترى ] * داد حقّ دلّاليم هر دو سرى

كنايه از افاضه و استفاضه [ بوَد ] .

قوله :

[ چيست مزدِ كار من ديدار يار ] * گرچه خود بو بكر بخشد چل‌هزار

صديق در اوان توفيق ، بعد دريافت حلاوت تحقيق ، چهل هزار درم انفاق كرد .

( 1 ) اين بيت در نسخهء ق يافته نشد ، و مصرع دوّم آن از مثنوى جعفرى برگرفته شده . ( 2 ) هود ( 11 ) آيهء 29 : « اى قوم من ، در برابر تبليغ رسالت خويش مالى از شما نمىطلبم . مزد من تنها با خداست . »