مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٣١٩

گمان بردن كاروانيان . . . الخ

شكر كه نه از يك جنسند اگر با هم آميخته شوند ، عطّار از يكديگر جدا مىتواند كرد .

قوله :

طبله‌ها بشكست و جانها ريختند * [ نيك و بد در همدگر آميختند ]

در عالم ارواح هر جنس با جنس خود قرين و چهار طبلهء نفوس كه مطمئنّه و ملهمه و لوّامه و امّاره باشد ، هريكى به جاى خود بود . چون ارواح به اشباح تعلّق گرفت ، طبله‌ها درهم شكست و اجناس اربعه مخلوط شد . انبيا به امر حقّ تعالى آمدند و هر جنسى را از جنس ديگر به قانونى كه بود ، جدا كردند .

قوله :

حقّ فرستاد انبيا را با ورق * [ . . . ]

أى ، با كتب و صحف .

قوله :

[ . . . ] * تا گزيد اين دانه‌ها را بر طبق

فاعل گزيد ، هر فرد نبى [ بود ] .

قوله :

پيش از ايشان ما همه يكسان بُديم * [ كس ندانستى كه ما نيك و بديم ]

اشاره به مضمون اين آيه است : « كانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً فَبَعَثَ اللَّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ . » « 1 »

قوله :

[ عكس راز مرد حقّ دانيد روز ] * عكس ستّاريش شام چشم دوز

يعنى ، مرد خدا هرگاه راز مستور گرداند ، دلها تاريك شود .

قوله :

[ زان سبب فرمود يزدان « وَ الضّحى » ] * « و الضّحى » نور ضمير مصطفى

حضرت مولوى تفسير سورهء و الضّحى به‌طور اهل اشارت مىفرمايند كه ، حق‌ّتعالى به باطن و ظاهر حبيب خود قسم ياد مىكند .

قوله :

باز « وَ اللَّيْلِ » است ستّارى او * [ و آن تن خاكىِ زنگارى او ]

ستّارى رسول ، عبارت از آن است كه تن مبارك آن حضرت نقاب نور ضمير اوست تا

( 1 ) البقرة ( 2 ) آيهء 213 : « مردم يك امّت بودند ، پس خدا پيامبران بشارت‌دهنده و ترساننده را بفرستاد . »