مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٣٠١

دفتر دوّم

قوله :

[ هين به جاروب زبان گردى مكن ] * چشم را از خس ره آوردى مكن

پيش يارى كه محرم اسرار باشد ، زبان گشودن تو بدان ماند كه چشم را از خس و خاشاك ره‌آورد دهى ؛ و حال آنكه چشم را از آن بايد نگاه داشت .

قوله :

[ چونكه مؤمن آينهء مؤمن بوَد ] * روى او ز آلودگى ايمن بوَد

أى ، از آلايش رذايل اخلاق و نفاق .

قوله :

تا نپوشد روى خود را از « 1 » دمت * دم فرو خوردن نبايد هر دمت

[ دم ] در مصرع اوّل ) به معنى نفس ، در مصرع ثانى ) به معنى ساعت [ بود ] .

قوله :

[ پس نخسپم باشم از اصحاب كهف ] * بِه ز دقيانوس باشد خواب « 2 » كهف

يعنى ، به از دقيانوس كه اصحاب كهف از دست او در غار خزيدند و خواب بيدارى گزيدند .

قوله :

آفتاب معرفت را نقل نيست * [ مشرق او غير جان و عقل نيست ]

بر خلاف آفتاب چهارم آسمان كه نقل و زوال دارد .

قوله :

خاصه خورشيد كمالى كان سريست * [ روز و شب كردار او روشنگريست ]

يعنى ، آفتاب معرفتى كه نه به اسباب استدلال و كسب فكر طالع شده ، بل به وهب الهى كه آن را علم لدنّى خوانند ، از مشرق عقل كلّى و مطلع روح قدسى طالع گشته .

قوله :

مطلع شمس آى اگر « 3 » اسكندرى * [ بعد از آن هرجا رَوى نيكوفرى ]

چون آفتاب معرفت از مشرق روح تو سر برزند ، سكندر ملك معنى باشى . و سكندر

( 1 ) در نسخهء ق : در . ( 2 ) همان : آن محبوس . ( 3 ) همان : گر .