مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٢٦٧

پرسيدن پيغمبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - مر زيد را . . . الخ

يا رسول اللّه ، رخنه‌هاى نفاق منافقان برگشايم و وانمايم . يا از ضياى ماه ، زيد روشنايى دل خود خواسته باشد كه از خسف تزلزل و محاق صفت ايمان مبرّا بود .

قوله :

[ وانمايم من پلاس اشقيا ] * بشنوانم طبل و كوس انبيا

يعنى ، صداى حقيقت دعوت انبيا به گوش همهء آفاق برسانم تا كفر نماند .

قوله :

دوزخ و جنّات و برزخ در ميان * [ پيش چشم كافران آرم عيان ]

برزخ ، كنايه از اعراف است .

قوله :

[ وانمايم حوض كوثر را به جوش ] * كآب بر رويش « 1 » زند بانگش به گوش

آب بر رو زدن ، كنايه [ از ] بيدار كردن از غفلت [ بود ] . يعنى ، بانگ حوض به گوش كفره برسانم تا خبردار شوند .

قوله :

اين اشارتهاست گويم از نغول * [ . . . ]

نغول ( به اوّل مفتوح ) دور و دراز . و ( به اوّل مكسور ) نردبان مسقّف . ( به اوّل مضموم ) عميق و ژرف باشد و اينجا همان مراد است . يعنى ، اين عبارات كه بر زبان من جارى است ، به منزلهء اشارات است ؛ اگر خواهم از عميق حقايق خبر دهم .

قوله :

[ . . . ] * ليك مىترسم ز آزار رسول

از حضرت رخصت نيست در افشاى آن ، اگر بگويم ، مبادا خاطر مبارك آزرده شود .

قوله :

[ گفت هين دركش كه اسبت گرم شد ] * عكس حقّ « لا يَستحى » زد شرم شد

قال اللّه تعالى : « وَ اللَّهُ لا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ » « 2 » [ و خدا ] شرم نمىدارد از گفتن راست .

حاصل معنى آنكه اى زيد ، پرتو حقّ بر تو زد و شرم از تو رفت و آينهء جانت بىحجاب از غفلت برآمد .

( 1 ) در نسخهء ق : روشان . ( 2 ) الأحزاب ( 33 ) آيهء 53 [ ترجمهء آن در متن آمده است ] .