مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ٢٤٢

مرتد شدن كاتب وحى به سبب . . .

مرتد شدن كاتب وحى به سبب . . .

مرتد شدن كاتب وحى به سبب . . .

قوله :

پيش از عثمان يكى نسّاخ بود * [ كو به نسخ وحى جدّى مىنمود ]

بعضى گويند : عبد اللّه بن سعد بود ، و بعضى مسيلمهء كذّاب را گويند .

قوله :

عين آن حكمت بفرمودى رسول * زين قدر گمراه شد آن بوالْفضول

شرح اين مقدم چنين است كه بعد نزول آيهء : « وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ ثُمَّ جَعَلْناهُ نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ » « 1 » چون سيد عالم آيه را به اينجا رسانيد ، پرتو وحى بر كاتب زد و گفت : « فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ . » « 2 » حضرت فرمود : « هكذا الكتب . » اين معنى باعث عجب كاتب گرديد و مرتد شد .

قوله :

پرتو انديشه‌اش زد بر رسول * [ قهر حقّ آورد بر جانش نزول ]

يعنى ، خيال فاسد او كه من محل وحىام ، بر حضرت ظاهر شد .

قوله : 2

[ گر تو ينبوع الهى بوده‌اى ] * اين‌چنين آب سيه نگشوده‌اى

يعنى ، اگر باطن تو چشمهء انوار غيبى بودى ، ظلمت قلب كه آب سياه كنايه از آن است ، از آن چشمه بيرون نيامدى .

قوله :

[ آه مىكرد و نبودش آه سود ] * چون درآمد تيغ و سر را درربود

سر درربودن ، سلب شدن آن حالت باشد . اگر كاتب مريد مسيلمه باشد - كما مرّ - [ سر ] درربودن ، سرگشته شدن اوست به تيغ خالد بن وليد .

( 1 - 2 ) المؤمنون ( 23 ) آيات 12 - 14 : « هرآينه ما انسان را از گل خالص آفريديم . سپس او را نطفه‌اى در جايگاهى استوار قرار داديم . آنگاه از آن لخته خونى آفريديم و استخوانها را به گوشت پوشانيديم ؛ بار ديگر او را آفرينشى ديگر داديم . در خور تعظيم است خداوند ، آن بهترين آفرينندگان . »