مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ١٧٨

مراعات كردن زن شوهر را و استغفار . . . الخ

جان تو ، براى قسم است .

قوله :

كاش جانت كش روان من فدى * [ از ضمير جان من واقف بُدى ]

در مقام تواضع و عطوفت ، مثل اين كلمات زبانزد عرب است : « فداك أبى و أمّى » نيز از اين شماره است .

قوله :

شد از آن باران يكى برقى پديد * زد شرارى در دل مرد وحيد

مراد از باران ، گريهء زن ؛ و از برق ، سوز درون شوهر است .

قوله :

« زُيِّنَ لِلنَّاسِ » حقّ آراستست * زانچه حقّ آراست چون دانند جَست ؟

اشارت است به آيهء : « زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ . » « 1 »

قوله :

چون پى « يسكن اليها » ش آفريد * كى تواند آدم از حوّا بريد ؟

قال اللّه - عزّ و جلّ : « هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها لِيَسْكُنَ إِلَيْها . » « 2 »

قوله :

آنكه عالم مست گفتش آمدى * كلّمينى يا حميرا مىزدى

يعنى ، عالم مدهوش كلام حضرت رسالت‌پناه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - بود . و حضرت را چون حال غالب آمدى ، به عايشهء - رضى اللّه عنها - فرمودى كه : با من سخن كن تا به تو مشغول شوم و از غلبه افاقت يابم . پس محبّت ذات و صفات و اسما فروتر است ؛ زيرا كه اين محبّت از اثر تجلّى اسم ظاهر باشد . لهذا آن سرور فرمود : « حبّب الى من دنياكم ثلث : النّساء و الطّيب و قرّة عينى فى الصلاة « 3 » » . يعنى محبوب گردانيده شد نزد من ؛ و نفرمود واجب است .

( 1 ) آل عمران ( 3 ) آيهء 14 : « در چشم مردم آرايش يافته است ، عشق به اميال نفسانى و دوست داشتن زنان و فرزندان . » ( 2 ) الأعراف ( 7 ) آيهء 189 : « اوست كه همهء شما را از يك تن بيافريد . و از آن يك تن زنش را نيز بيافريد تا به او آرامش يابد . » ( 3 ) نك : احاديث مثنوى ؛ ص 68 . « سه چيز را از دنياى شما دوست دارم : زن ، بوى خوش ، و نور چشمم در نماز » .