مكاشفات رضوى ( شرح مثنوى مولانا جلال الدين محمد بلخى ) 0 فارسى ) — الصفحة ١٢٠
تعظيم ساحران موسى را - على نبيّنا و عليه السّلام - . . . الخ
پياده ، مقلّد ؛ و سواره ، محقّق [ بود ] . يعنى ، مقلّد را مرى با محقّق نرسد ؛ اگر بكند ، مثل ساحران كه با موسى [ ع ] كردند ، بسر نبرد .
تعظيم ساحران موسى را - على نبيّنا و عليه السّلام - . . . الخ
تعظيم ساحران موسى را - على نبيّنا و عليه السّلام - . . . الخ
قوله :
زانكه گفتندش كه فرمان آنِ تست * گر همىخواهى عصا افگن « 1 » نخست
مضمون آيهء : « قالُوا يا مُوسى إِمَّا أَنْ تُلْقِيَ وَ إِمَّا أَنْ نَكُونَ نَحْنُ الْمُلْقِينَ » « 2 » [ است ] .
قوله :
آن‌قدر تعظيم ايشان « 3 » را خريد * كز مِرى آن دست و پاهاشان بريد
يعنى ، همين مقدار تعظيم كه ساحران حضرت موسى [ ع ] را مقدم داشتند ، ايشان را خريد و هدايت و ايمان بخشيد و استقامت داد كه فرعون دست و پاى آنها از ستيزه بريد .
امّا از دين برنگشتند [ و ] در جواب فرعون گفتند : « لا ضَيْرَ إِنَّا إِلى رَبِّنا مُنْقَلِبُونَ » « 4 » ، و ايدى و ارجل خود را جدا ساختند .
قوله :
لقمه و نكته‌ست بر كامل « 5 » حلال * تو نه‌اى كامل مخور مىباش لال
از اينجا انتقال فرمودند به جانب مبحث اول كه چنانچه لقمه كامل را زيان ندارد ، نكته هم زيان ندارد . و مراد از نكته ، سخنى است كه به حسب ظاهر آن را جرح كنند و فى الحقيقة مردود نباشد ؛ مثل كلمات حسين [ بن ] منصور و ابى يزيد طيفور .
و همچنين از لقمه ، مراد خورشى است كه كامل را به حسب كشف ، اشتباه از آن برخاسته باشد كه او در نظر ناقص شبهه‌ناك نمايد . اما لقمه كه حرام صرف باشد نه ناقص را حلال باشد ، [ نه ] نگاه دارد .
قوله :
[ چون تو گوشى او زبان نى جنس تو ] * گوشها را حقّ بفرمود « انصتوا »
اى ، اسكتوا ؛ كما قال اللّه - عزّ و جلّ : « وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَ أَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ
( 1 ) در نسخهء ق : توفگن . ( 2 ) الأعراف ( 7 ) آيهء 115 : « گفتند : اى موسى ، آيا نخست تو مىافكنى ، يا ما بيفكنيم ؟ » ( 3 ) در نسخهء ق : اين‌قدر تعظيم دينشان . ( 4 ) الشّعراء ( 26 ) آيهء 50 : « گفتند : باكى نيست ، ما نزد پروردگارمان بازمىگرديم . » ( 5 ) در نسخهء ق : كامل را .