شرح گلشن راز ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٦

تمثيل

تويى تو نسخه نقش الهى * بجو از خويش هر چيزى كه خواهى

سؤال 9 [ كدامين نقطه را نطق است « انا الحق ؟ » چه گويى هرزه بود آن رمز مطلق ؟ ]

كدامين نقطه را نطق است « انا الحق ؟ » * چه گويى هرزه بود آن رمز مطلق ؟

انا الحق كشف اسرار است مطلق * به جز حق كيست تا گويد انا الحق ؟

همه ذرات عالم همچو منصور * تو خواهى مست گير و خواه مخمور

در اين تسبيح و تهليلند دايم * بدين معنى همه باشند قايم

اگر خواهى كه گردد بر تو آسان * « و ان من شىء » را يك ره فروخوان

چو كردى خويشتن را پنبه‌كارى * تو هم حلاج وار اين دم برآرى

برآور پنبه پندارت از گوش * نداى واحد القهار بنيوش

ندا مىآيد از حق بر دو امّت * چرا گشتى تو موقوف قيامت

در آ در وادى ايمن كه ناگاه * درختى گويدت « انّى انا اللّه »

روا باشد « انا الحق » از درختى * چرا نبود روا از نيك‌بختى

هر آن‌كس را كه اندر دل شكى نيست * يقين داند كه هستى جز يكى نيست

انا نيّت بود حق را سزاوار * كه هو غيب است و غايب وهم و پندار

جناب حضرت حق را دويى نيست * در آن حضرت من و ما و تويى نيست

من و ما و تو و او هست يك چيز * كه در وحدت نباشد هيچ تمييز

هر آن كو خالى از خود چون خلا شد * « انا الحق » اندرو صوت و صدا شد

شود با وجه باقى غير هالك * يكى گردد سلوك و سير و سالك

حلول و اتحاد از غير خيزد * ولى وحدت همه از سير خيزد

تعيّن بود كز هستى جدا شد * نه حق شد بنده نه بنده خدا شد

حلول و اتحاد اينجا محال است * كه در وحدت دويى عين ضلال است

وجود خلق و كثرت در نمود است * نه هر چه مىنمايد عين بود است

بنه آيينه‌اى اندر برابر * درو بنگر ببين آن شخص ديگر

يكى ره باز بين تا چيست آن عكس ؟ * نه اينست و نه آن پس كيست آن عكس ؟

چو من هستم به ذات خود معيّن * نمىدانم چه باشد سايه من

عدم با هستى آخر چون شود ضمّ * نباشد نور و ظلمت هر دو با هم