رساله قشيريه ( فارسى ) — الصفحة ٦٠٢

باب پنجاه و دوم در سماع

جنيد گويد سماع جوينده را فتنه بود و يابنده « 1 » را راحت [ بود ] .

[ از جنيد حكايت كنند كه گفت سماع را بسه چيز حاجت بود « 2 » ] زمان و مكان و اخوان .

شبلى را پرسيدند از سماع گفت ظاهر وى فتنه بود و باطن وى عبرت بود « 3 » هركه اشارت داند ، سماع عبرت ، او را حلال بود و اگر [ به ] خلاف اين بود خويشتن [ را ] اندر بلا و فتنه افكنده باشد [ و تعرّض بلا كرده ] .

و گفته‌اند سماع حلال نيست « 4 » مگر كسى را كه نفس وى مرده بود « 5 » و دلش زنده [ بود ] ، نفس خويش را به شمشير مجاهده كشته باشد « 6 » و دلش بنور موافقت زنده بود .

[ نهرجورى را پرسيدند از سماع . گفت حالى بود كه از سر سوزى پديدار آيد ، مرد را باز سر اسرار برد « 2 » ] .

و گويند سماع ، غذاى ارواح اهل معرفت است « 7 » .

[ از استاد ابو على شنيدم كه گفت سماع طبع بود مگر كه از شرع بود « 8 » و فتنه مگر كه از عبرت بود .

( 1 ) - مب : ياونده : متن عربى : السماع فتنة لمن طلبه ترويح لمن صادفه . سماع فتنه است آن را كه بطلب آن برخيزد و راحت روح است آن را كه بىتكلف يابد . مب ، اصل : خالى از مسامحه نيست . ( 2 ) - مب : ندارد . ( 3 ) - مب : ظاهرش فتنه است و باطنش عبرت . ( 4 ) - مب : نشايد . ( 5 ) - مب : باشد . ( 6 ) - مب : بود . ( 7 ) - مب : بود . ( 8 ) - متن عربى ، شرح زكريا ؛ چاپ مصر ، اضافه دارد : و خرق إلا عن حق . و بىخردى بود مگر كه از حق بود .