رساله قشيريه ( فارسى ) — الصفحة ١٨٢

باب دهم در خاموشى

ندامت باشد « 1 » چون وى را از آن بازدارند « 2 » واجب آن بود كه فرمان شرع در آن نگاه دارد « 3 » ، و خاموشى در وقت خويش صفت مردانست چنانك سخن اندر موضع خويش از شريف‌ترين خصلتهاست .

از استاد ابو على [ دقّاق ] شنيدم كه هركه از حق خاموش گردد ديوى بود گنگ .

و خاموشى از ادب حضرتست قال اللّه تعالى و اذا قرئ القرآن فاستمعوا له و انصتوا [ و خداوند تعالى خبر داد از پريان به حضرت رسول صلّى اللّه عليه و سلّم فلمّا حضروه قالوا انصتوا « 4 » ] .

و قال اللّه تعالى و خشعت الأصوات للرّحمن فلا تسمع الّا همسا و فرق بسيار بود ميان بندهء كه خاموش بود صيانت كردن را از دروغ و غيبت و ميان بندهء كه خاموش بود از غلبهء سلطان هيبت برو و اندرين معنى گفته‌اند :

شعر :

افكّر ما اقول اذا افترقنا * و احكم دائبا « 5 » حجج المقال

فأنساها اذا نحن التقينا * فانطق حين انطق بالمحال

و هم درين معنى گفته‌اند :

شعر :

فيا ليل كم من حاجة لى مهمّة * اذا جئتكم لم ادر يا ليل ماهيا

و هم اندرين معنى گويد :

( 1 ) - مب : و ندامت ازوست . ( 2 ) - مب : چون از آن زجر كرده باشند . متن عربى : اذ ورد عنه الزجر . زيرا از آن منع كرده‌اند . ( 3 ) - مب : معتبر دارند . ( 4 ) - مب : ندارد . ( 5 ) - اصل : دائما .