رساله قشيريه ( فارسى ) — الصفحة ٩٨

باب سوم در تفسير الفاظى كى ميان اين طايفه رود و آنچه از آن مشكل بود

اندر وى تغيّر است [ و ] اهل تمكين حال ايشان از تغيّر بر گذشته باشد و ايشان محو باشند اندر وجود عين ، ايشان را نه هيبت بود و نه انس و نه علم و نه حس .

و حكايتى معروفست از ابو سعيد خرّاز كه گفت اندر باديه راه گم كردم و همىگفتم . شعر :

اتيه فلا ادرى من التيه من انا * سوى ما يقول الناس فىّ و فى جنسى

اتيه على جنّ البلاد و انسها * فان لم اجد شخصا اتيه على نفسى

معنى اين آن بود كى گويد تكبّر كنم و ندانم از كبر كى « 1 » من خود كيم مگر آنك مردمان همىگويند از من ، كبر آرم بر پريان و آدميان و اگر كسى نيابم كه كبر آرم ، بر خويشتن كبر آرم اين تكبّر بمعنى فخرست .

هاتفى آواز داد و گفت . شعر :

ايا من يرى الاسباب اعلى وجوده * و يفرح بالتيه الدّنىّ و بالانس

فلو كنت من اهل الوجود حقيقة * لغبت عن الاكوان و العرش و الكرسى

و كنت بلا حال مع اللّه واقفا * تصان عن التّذكار للجنّ و الانس

بنده كه ازين حالت برگذرد بوجود رسد « 2 » .

و از آن جمله تواجد و وجد و وجود است . تواجد وجد آوردن بود بتكلّف

( 1 ) - مب : از گنداورى . ظ : كبر آورى . ( 2 ) - مب : ندارد . متن عربى : و انما يرتقى العبد عن هذه الحالة بالوجود . و همانا كه بنده ازين حالت بوصول وجود بر تواند گذشت .