خلاصه شرح تعرف ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٦

باب الثامن و العشرون - بيست و هشتم قولهم فى حقايق الايمان « 1 »

الى دار الخلود و الاستعداد للموت قبل نزوله . هر چند دل گشاده‌تر منورتر و هر چند منورتر ، ايمان وى به غيب كامل‌تر . و حقيقت صدق ايمان آن است كه به هر چه حق تعالى فرمود تصديق آرد و بداند كه دنيا فانى است و مبغوضهء حق است و مذموم است . تعظيم امر دوست را از وى برگردد .

باز به نور اسلام به آخرت نظر كند ، او را به چشم بقاء بيند داند كه محمود حق است ، روى به وى آرد و داند كه مرگ مرا از دار فناء برهاند و به دار بقاء رساند پس مرگ را مستعد باشد .

اما آن كه گفت : منيب القلب الى ربه كما قال اللّه تعالى : « مَنْ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ وَ جاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ » « 1 » و منيب راجع باشد اندر هر وقتى به هر حالى كه باشد به خداوند خويش باز گردد .

اما آن كه گفت : شهيد الفؤاد لربه كما قال اللّه تعالى : « إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ » « 2 » و شهيد حاضر باشد ، به گوش شنوا باشد و به دل حاضر باشد . اما آن كه گفت : سليم اللب كما قال اللّه تعالى : « إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ » « 3 » و سليم مسلم باشد ، دل خود را به حق تعالى سپارد تا نگاه دارد .

اما آن كه گفت : متعوذ بربه ، اندخشنده « 4 » باشد به خداى خويش ، يعنى داند كه هر كجا باشم دشمن به من راه يابد مگر اندر حضرت حق تعالى و اگر حق تعالى ذره‌اى مرا به من بازهلد شقاوت نصيب من آيد ، پيوسته زارى مىكند و تضرع تا او را محفوظ دارد .

اما آن كه گفت : محترق بقربه صارخ من بعده ، سوختهء قرب وى است و فريادكننده از بعد وى . چون محبت حقيقت گردد نه اندر حال

( 1 ) - سورهء 50 - ق آيهء 33 و 37 ( 2 ) - سورهء 50 - ق آيهء 33 و 37 ( 3 ) - سورهء 26 شعراء آيهء 89 ( 4 ) - در شرح تعرف به جاى اين كلمه : فرياد خواهنده آمده است ص 47 ج 3 براى شرح بيشتر رجوع شود به مقدمهء كتاب حاضر .