خلاصه شرح تعرف ( فارسى ) — الصفحة ١٧٨

باب الثالث و العشرون - بيست و سيم فى تفضيل الرسل على الملائكة « 1 »

طريق سلامت است .

و محمد فضل گفت جملهء ملايكه فاضل‌ترند از جملهء مؤمنان و لكن اندر مؤمنان كس هست كه فاضل‌تر از ملايكه است و آن انبيايند عليهم السلام .

و اجماع است كه ميان رسولان تفاضل است لقوله تعالى : « وَ لَقَدْ فَضَّلْنا بَعْضَ النَّبِيِّينَ عَلى بَعْضٍ » « 1 » و قوله تعالى : « تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ » « 2 » و اندر اين مسئله اختلاف نيست كه بعضى انبياء را بر بعضى فضل است و لكن نگفتند كه كدام فاضل‌ترند و لكن گفتند : الفضل لمن فضله اللّه . سبب آن كه خبر تعيين نيامد ، از بهر عدم خبر تعيين نكردند تا در خطا نيفتند . قال النبى صلى اللّه عليه و سلم : لا تخيروا بين الانبياء ، يعنى همهء پيغمبران به حق نبوت برابرند چنان كه همهء ملايكه به حق ملايكتى برابرند . از بهر آن كه ايمان تصديق است و اندر تصديق تفاضل محال است . نيز نبوت به ارسال خداوند است و اندر ارسال تفاضل نباشد .

لكن چون مؤمن ايمان آورد از پس ايمان خصايل ديگر حاصل گردد كه بدان فضل گيرد بر ديگر مؤمن ، چون زيادت يقين و خوف و رجاء و محبت و آنچه بدين ماند .

نيز هر رسولى كه حق تعالى به خلق فرستاد پيغامبر گشت ، تفاضل نباشد ميان ايشان اندر تغير نبوت « 3 » و لكن از پس ارسال خصلتى « 4 » حاصل آيد از يكى كه از آن ديگر حاصل نيايد تا او را بدان فضل باشد ، و شايد كه قوت يقين باشد ، و شايد كه كثرت امت باشد و شايد كه تفاضل معجزات باشد .

و شايد كه تفاضل را معنى آن باشد كه مر يكى را كتاب باشد و

( 1 ) - سورهء 17 - اسرى آيهء 57 ( 2 ) - سورهء 2 - بقره آيهء 254 ( 3 ) - در شرح تعرف ص 173 ج 2 : نفس نبوت ( 4 ) - خلاصه : خصلهء و تصحيح بر اساس شرح تعرف است ص 173 ج 2