دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — الصفحة ٦٠٠

يادداشتها و پينوشتهاى پژوهنده

وى به بحث در بارهء آن و ترجمه‌اش دست يازيده و متنش هم در رويه‌هاى 256 و 257 از دستنوشت بيامده ، بايد گفت : در آنجا ( رويهء 257 از دستنوشت ) « بالقضيّة » آمده ، نه « في القضيّة » ؛ نيز سنج : حلية الأولياء ، ج 1 ، ص 66 .

( 1626 ) 134 / 4 و 5 « مراد ازين آنست كى روز قيامت خذاى - تعالى - قسّامى . . . » .

در بارهء اين پرسمان و سپاردگى قسّامى بهشت و دوزخ به امير مؤمنان ، امام على بن ابى طالب - عليهما آلاف التّحيّة و الثناء - ، نگر : كشف اليقين ، تحقيق على آل كوثر ، صص 320 - 323 ( هم متن را و هم حواشي محقّقانهء آقاى آل كوثر را ) ؛ و : تحقيق حسين الدّرگاهى ، صص 303 - 305 .

همچنين نگر : عمدة عيون صحاح الأخبار ، ابن البطريق ، ص 373 و 374 و 377 .

( 1627 ) 134 / 19 « . . از عبد اللّه . » در دستنوشت خطّى كشيده‌اند بر جزء دوم لفظ « عبد اللّه » كه تا بالاى جزء يكم ( : عبد ) نيز ادامه يافته .

ظ . منظور قلم گرفتن لفظ بوده .

شايد مىخواسته‌اند متن را بدين شكل بخوانيم : « حافظ روايت كنذ از عبد اللّه مسعود . گويذ : . . . » .

( 1628 ) 135 / 3 « يعنى : نقض . . . » .

جايگاه واژه يكم ( : يعنى ) در دستنوشت ، ( ظ . ) آسيب ديده .

به هر روى ، خواندن ضبط ، ما را دست نمىدهد .

به سنجش و گمان ، چنين ضبط نموديم .

از قبل هم ، از واژهء « ميثاق » حرف آخر و از « تعالى » دو حرف آخر در جايگاه آسيب ديدگى است و چيز زيادى پيدا نيست ؛ به هر روى گمان مىكنيم درست خوانده باشيم .

( 1629 ) 135 / 5 و 6 « و اتّقوا اللّه » .

اين بهره از آيت شريف - بسهو - در دستنوشت ، نوشته نيامده بود ؛ از مصحف عزيز برافزوديم .

( 1630 ) 135 / 24 « للتّقاء النّار » .

چنين مىباشد در دستنوشت با اين افزونى كه « تّ » مفتوح و « ر » مكسور است .

( 1631 ) 136 / 8 « وجدنا الصّالحين . . . » .

اين بيت در : مجمع البيان ، ج 3 ، ص 261 ، و : تفسير شيخ ابو الفتوح - طاب ثراه - ( چ شعرانى ) ، ج 4 ، ص 137 ، بيامده است . در اين مأخذ اخير ( تفسير شيخ ابو الفتوح - رحمة اللّه عليه - ) « وعدنا » ضبط گرديده .

( 1632 ) 136 / 10 « ان » .

چنين مىباشد در دستنوشت .

( 1633 ) 136 / 14 « بدروغ بازداذند » .

در اينجا « بدروغ بازدادن » ترجمه‌اى پارسى است از براى « تكذيب » تازى .

مصنّف - أعلى اللّه مقامه - در كتاب ديگرش ، بلابل القلاقل ، نيز « بدروغ باز دادن » را به كار برده : « و آن بدروغ باز دادن و گردانيذن بوذ » ( دستنوشت بلابل ، رويهء 32 از عكس حاضر نزد اينجانب كه البتّه چند صفحه‌اى از آغاز آن هم شماره ندارد ) .

( 1634 ) 136 / 23 « بنى محارب » .

حركت ميم در دستنوشت بيشتر به « زبر » مىماند ، بلكه به ظاهر « زبر » است .