دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — الصفحة ٥٧٢

يادداشتها و پينوشتهاى پژوهنده

راغب اصفهانى نوشته : « . . . و تستعار البطانة لمن تختصّه بالاطّلاع على باطن أمرك ، . . . » ( معجم مفردات ألفاظ القرآن ، ص 49 ) .

( 1411 ) 105 / 18 « خذاى تعالى » .

كسره آشكارا در دستنوشت كتابت گرديده ؛ زين رو ، از سجاوندى معمول در اين مورد ( : دو خطّ تيره بر دو سوى « تعالى » ) ، پرهيز كرديم .

( 1412 ) 105 / 18 و 19 « وَ لِلَّهِ الْعِزَّةُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ » .

المنافقون / 8 .

در دستنوشت : « العزة لله و لرسوله و للمؤمنين » ؛ چنين ريختى - از طريق المعجم المفهرس - در قرآن مجيد يافته نشد .

( 1413 ) 105 / 20 « آيات » .

در دستنوشت بسهو « آيات » كتابت گرديده ؛ از روى مصحف عزيز درست گردانيديم .

( 1414 ) 105 / 25 « و إذا . . . عنهم » .

الأنعام / 68 .

ضمنا تا قبل از « فاعرض » در حاشية افزوده شده ، با خطّى كه يقين ندارم خطّ كاتب اصلى است يا نه ؟

هر چند بسيار شبيه است .

آيا ممكن است اين « فاعرض عنهم » را مصنّف سهوا جزو آيت 140 سورت « النساء » پنداشته و ازين روى آيت 68 سورت « الأنعام » را پس از اين آورده باشد تا بحثش را با اشارت به مانندگى تكميل نمايد ؟

و ديگرى بعدا قسمت قبل از « فاعرض » را در حاشية افزوده باشد ؟

در عبارات بعدي قرينه‌اى محتوايى براى تقويت گمان ما هست .

و اللّه - سبحانه و تعالى - أعلم و علمه أتمّ و أحكم .

( 1415 ) 106 / 2 « و إذا . . . غيره » .

الأنعام / 68 .

تا « فاعرض عنهم » در متن دستنوشت و ما بقي - و البتّه سهوا با تكرار « فاعرض عنهم » - در حاشية است .

( به يادداشت پيشين ما نيز بنگريد ) .

( 1416 ) 106 / 13 « الدّرك » .

چنين است در دستنوشت . اينجا ، جايگاه اختلاف در قرائت است ؛ نگر : معجم القراءات القرآنيّة ، ج 2 ، ص 175 .

قرائت مصحف متداول : « الدّرك » .

( 1417 ) 106 / 20 « زير آتش باز كرده » .

ظاهرا مراد اين است : « زير آتش قرار داده شده به نحوى كه آتش روى آنها را پوشانده باشد » .

در كشف الأسرار مىخوانيم : قال عبد اللّه بن مسعود في قوله « فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ » اى في توابيت من حديد مقفلة في النّار مطبق عليها . ( ج 2 ، ص 739 ) .

نغزك : به هر روى ، مبادا خوانندهء ارجمند « باز كردن » را در اينجا به معناى گشودن بپندارد .