دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — الصفحة ٥٧١

يادداشتها و پينوشتهاى پژوهنده

در بلابل القلاقل ( رويهء 165 از عكس دستنوشت - طبق شماره گذارى عكس ما ) هم به همين شيوه عبارت شريف « بضعة منّى » وصف نام خجستهء حضرت فاطمه - سلام اللّه عليها - قرار گرفته : « . . . در حق مردان كامل معصوم و فاطمهء « بضعة منى » روا نمىدارند » .

روشن است كه :

مصنّف - قدّس سرّه - در اين سخن ، به حديث شريف

« فاطمة بضعة منّى »

نگرنده بوده است ؛ در بارهء اين حديث و الا ، نگر : مناظرات في الإمامة ، ص 376 ( و حاشيه‌اش ) ؛ نيز : المسلك في اصول الدّين ، ص 286 ( و حاشيه‌اش ) .

( 1404 ) 104 / 23 « ناانصافى » .

« ناانصافى » : بىدادى و بىانصافى و ظلم و ستم ( ناظم الأطباء ) : اين مفسدت و ناانصافى را بعيوق رسانيد و به كلى كار مملكت و ولايت دارى بزيان برد . ( تاريخ غازانى ) .

حافظ از مشرب قسمت گله ناانصافيست * طبع چون آب و غزلهاى روان ما را بس .

( حافظ ) در ديارى كه توئى بودنم آنجا كافيست * آرزوهاى دگر غايت ناانصافيست .

ميرزا كافى خلخالى ( از آنندراج ) .

( بنقل از : لغتنامهء دهخدا ؛ با اندكى كاهش . ) .

نيز نگر : نقض ، ص 385 و 559 ، و نيز ص 565 ( : ناانصاف ) .

( 1405 ) 104 / 25 « ثمّ ازدادوا » .

در دستنوشت ، پيش از اين بهره ، يك عبارت « ثمّ آمنوا » هم بسهو كتابت گرديده است كه موافق مصحف شريف حذف گرديد .

( 1406 ) 105 / 1 « [ . . . . . ] » .

از محتوا معلوم است كه در اينجا عبارتى از قلم مصنّف - رضوان اللّه عليه - ( يا كاتب يا . . . ) افتاده . چنگك و نقطة چين را براى اعلام همين دقيقه گذاشته‌ايم .

( 1407 ) 105 / 5 « مرتد را . . . » .

نگر : جامع البيان عن تأويل آي القرآن ، ج 5 ، 328 ( : . . . عن جابر ، عن عامر ، عن علىّ رضى اللّه عنه :

يستتاب المرتدّ ثلاثا ، . . . ) .

( 1408 ) 105 / 6 و 7

« و انّما الاعمال بالخواتيم » .

نگر : موسوعة أطراف الحديث النّبوىّ الشّريف ، ج 3 ، ص 513 ( و نيز : ص 514 ) .

( 1409 ) 105 / 9 « بشّر » .

در دستنوشت ، بسهو ، كتابت شده : « بشرّ » ؛ از روى مصحف شريف إصلاح گرديد .

( 1410 ) 105 / 15 « بطانهء خوذ ميدانند » .

« بطانة » واژه‌اى قرآنى است ؛ در ترجمه‌هاى كهن قرآن به « دوستان » « دوستان نهاني » و « دوستان اندرونى » و جز اين ، ترجمه گرديده است ( نگر : فرهنگنامهء قرآنى ، ج 1 ، ص 348 ) . در تفسير مفردات قرآن ( به تصحيح دكتر جوينى ، ص 17 ) ، « البطانة » به « دوست ويژه » ترجمه شده .