دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — الصفحة ٥٠٩

يادداشتها و پينوشتهاى پژوهنده

« سر بر نداشتن از عتبه » كنايه از « اطاعتگرى و فرمانبرى را ادامه دادن » است .

( 975 ) 53 / 25 « حذيفة بن اليمان » .

در دستنوشت « ي » ى « اليمان » بىنقطه كتابت گرديده است .

« حذيفة بن اليمان » : در لغتنامهء دهخدا آمده است : « صحابى است . وى راز دار رسول ( صلّى اللّه عليه و آله ) بود و حضرت اسماء منافقين صحابه را به دو إبراز فرمود . وفات وى چهل روز پس از قتل عثمان بود ، و مدفن وى به مداين در پاى ايوان است . » ( نقل به اختصار ) .

( 976 ) 53 / 25 « مقداد اسود كندى » .

« مقداد » : در لغتنامهء دهخدا آمده است : ابن الأسود الكندي البهراني الحضرمي از اصحاب رسول أكرم ( صلّى اللّه عليه و آله ) و يكى از هفت نفرى است كه نخستين بار اظهار اسلام كردند .

در نزديكى مدينه وفات يافت و جسدش به مدينه حمل شد و در همانجا مدفون گرديد .

مقداد بن اسود و سلمان فارسى و أبو ذر غفارى و عمار بن ياسر از أولين كسانى هستند كه به شيعهء على - عليه الصّلاة و السّلام - معروف شده‌اند و إينان كسانى بودند كه با وجود خلافت ابو بكر ، در مودّت و ولايت آن حضرت ثابت ماندند . ( نقل به اختصار ) .

( 977 ) 53 / 26 « ابو الهيثم » .

« ابو الهيثم » : در لغتنامهء دهخدا آمده است : « مالك بن تيهان الأنصارى . صحابى بدري انصاريست و از نقباء ليلة العقبة بوده است و در حرب صفين در ركاب امير المؤمنين على - عليه السّلام - درجهء شهادت يافته است . » .

( 978 ) 53 / 26 « نظراء » .

« نظراء » : جمع « نظير » است .

در تاج الأسامى مىخوانيم :

« النّظير : مانند ، النّظراء جماعة ، الأنثى نظيرة و جمعها النّظاير ، . . . » ( ص 585 ) .

( 979 ) 54 / 5 تا 7

« اللّهم و ال من والاه »

، « و عاد من عاداه »

، « و انصر من نصره »

، « و اخذل من خذله » .

پيشتر يادداشتى بيامد .

( 980 ) 54 / 6 و 7 « خاذلان » ، « مخذول » .

« خاذل » و « مخذول » - به ترتيب - اسم فاعل و اسم مفعول « خذل يخذل ، خذلا و خذلانا و خذلانا » مىباشند .

در كتاب المصادر مىخوانيم :

« الخذل و الخذلان : فرو گذاشتن . » ( ص 38 ) .

( 981 ) 54 / 15 « مباطنت » .

در زبان تازى « باطنه ( مباطنة ) » يعنى « با او راز گفت ، در گوشى سخن گفت » و نيز « با او دوست صميمى و يكرنگ شد » ( نگر : الرّائد ) .

( 982 ) 54 / 22 « عداوة از » .

در دستنوشت ، كسره‌اى زير « ة » است كه شايد به قلمى ديگر باشد و ظاهرش به خطّ معمول و اصلى