دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — الصفحة ٤٥٤

يادداشتها و پينوشتهاى پژوهنده

نمىشود ؛ به گمان ضبط كرديم .

( 571 ) 24 / 2 « حال بر وى شوريذه گشت . » .

« شوريدن حال » : بر هم خوردن أوضاع ، نابسامان شدن وضعيّت ، منقلب شدن احوال ، پريشان شدن ، زير و رو شدن موقعيت و روزگار .

( نيز نگر : لغتنامهء دهخدا ) .

عبارت متن ( : « حال به روى شوريذه گشت » ) ، يعنى موقعّيت وى برهم خورد و أوضاع برايش نابسامان شد . ( شايد همچنين بتوان گفت : حالش منقلب و روانش پريشان گشت ؛ يا : جمع هر دو معنا ) .

( 572 ) 24 / 3 « خذاى خوذ را » .

« را » در دستنوشت بكمال روشن نيست .

( 573 ) 24 / 5 « بطريق » .

( گ . ) مىتوان گفت معادل امروزىاش « به عنوان » مىباشد .

يعنى : اين راه ننمودن عقوبتي است براى ايشان .

( 574 ) 24 / 7 و 8 « بدروغى كى بر وى گفته باشند » .

منظور از « دروغى كى بر وى گفته باشند » ، ظاهرا « چيزى است كه بدروغ به وى نسبت داده باشند » ؛ به عبارت ديگر « آنچه كه از وى سر نزده باشد ولى بدروغ گفته باشند ازو سر زده » .

به نظر مىرسد سياق سخن را مصنّف به تأثّر از تازى چنين ترتيب داده باشد ؛ چنان كه در القاموس المحيط ( ج 1 ، ص 315 ) مىخوانيم : « بهته : . . . قال عليه ما لم يفعل » . نيز نگر : المختار من صحاح اللّغة ، ص 48 .

( 575 ) 24 / 15 « ميان » .

در دستنوشت چندان روشن نيست . به صحّت قرائتم يقين ندارم .

( 576 ) 24 / 16 « ا رأيت » .

در دستنوشت ، چندان روشن نيست . به درستى قرائتم يقين ندارم .

( 577 ) 24 / 17 « و دال برين معنى » .

در دستنوشت ، چندان روشن نيست . از قرائتم مطمئن نيستم .

( 578 ) 24 / 17 « سيقولون للّه » .

المؤمنون / 87 و 89 .

( 579 ) 24 / 18 « قل من » .

المؤمنون / 86 و 88 .

( 580 ) 24 / 19 « گفته‌اند : كاف » .

در دستنوشت ، چندان روشن نيست ؛ به قرائتم اطمينان ندارم .

( 581 ) 24 / 20 « عطف است بر » .

جايگاه « بر » در دستنوشت چندان روشن نيست ؛ به قرائتم اطمينان ندارم .

( 582 ) 24 / 20 « كذلك الله يحيى الموتى » .

ظاهرا قائل يا مصنّف را سهوي دست داده است . در سورهء بقره دو جا واژهء « الموتى » به كار رفته است :