دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — الصفحة ٤٣٥

يادداشتها و پينوشتهاى پژوهنده

( 396 ) 16 / 18 « مدّى » .

« مد » : پرى دو كف است از طعام ؛ قسمي پيمانه است و اصلش اينكه شخص دو [ كف ] دستش را باز كند و آن را از طعامى پر كند .

( لغتنامهء دهخدا : نقل بتلخيص ) براى آگاهى بيشتر نگر : لغتنامهء دهخدا ، ذيل « مدّ » ؛ و : المصباح المنير ، ص 566 .

( 397 ) 16 / 18 « بعوض » .

كسرهء ضاد شايد به قلمى متأخّر است .

( 398 ) 16 / 19 « ده و از » .

اين عبارت در حاشيهء دستنوشت است و در عكس ما بس نا روشن و رنگ‌پريده . زين رو از صحّت قرائت خويش - كه قدرى هم بر گمان استوار گرديده - اطمينان ندارم .

( 399 ) 16 / 20 « شافعى » .

محمّد بن إدريس بن العباس بن عثمان بن الشّافع بن السّائب المطلبي ، يكى از ائمهء چهارگانه اهل سنّت است .

مولدش روز مرگ ابو حنيفه - در سال 150 ه . ق - بود و وفاتش در آخر رجب سال 204 ه . ق . رخ داد در مصر .

شافعى منسوبست به جدّش شافع كه به شرف ديدار حضرت رسول أكرم - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - نائل گشته .

در ستايش امير مؤمنان - صلوات اللّه و سلامه عليه - شعر دارد و ظاهرا دوستدار اهل بيت نبوّت - عليهم آلاف التحيّة و الثّناء - بوده است .

( نگر : هدية الأحباب ، ص 178 و 179 ) .

عبد الجليل قزوينى رازى - طاب ثراه - در كتاب نقض نوشته :

« . . . . شافعى . . . گويد :

لو كان حب الوصىّ رفضا * فانّنى أرفض العباد و دگر جاى گفته :

لو كان رفضى حبّ آل محمّد * فليشهد الثّقلان انّى رافضي و بدگر جاى گفته :

لو كان ذنبي حبّ آل محمّد * فذلك ذنب لست منه أتوب و اگر بذكر اشعار و أبيات شافعى مشغول شويم كتاب بيفزايد .

و شيخ بو جعفر طوسى - رحمة اللّه عليه - در كتاب أسماء الرّجال آورده است : « و كان محمّد بن إدريس الشّافعى من أصحابنا » . . . » .

( ص 214 و 215 ) .

( 400 ) 16 / 25 « نماز خفتن » .

يعنى نماز عشاء ، چهار ركعت نمازى كه بعد از نماز مغرب و هنگام خفتن خوانند .