دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٧

يادداشتها و پينوشتهاى پژوهنده

( 235 ) 6 / 17 « عترتم ، . . . » .

به سبب وجود كاغذى پوشنده ( گ . كاغذ مرمّت ) جز « ع » و « ت » ى آغازين عبارت خوانده نمىشود ؛ « عترتم » را ما به سنجش ضبط كرديم و بجاى كلمهء پس از آن نقطة چين نهاديم .

( 236 ) 6 / 17 « ( 7 ) وى » .

از صحّت قرائت مطمئن نيستم .

( 237 ) 6 / 18 « پيش از وى » .

مانند اين « وى » ، به زبر يكم ، در برخى دستنوشتهاى كهن ديده مىشود . نمونه را بنگريد به : تفسير سورآبادى ، چاپ عكسى از روى نسخه‌اى كهن ، انتشارات بنياد فرهنگ ايران ، جلد اوّل ، ص 2 .

نغزكى سودمند : اين دستنوشت تفسير سورآبادى كه أساس اين چاپ قرار گرفته است ، گويا متعلّق باشد به دكتر جاويد ؛ و اين از آنجا بر مىآيد كه بنياد فرهنگ ايران غير از اين چاپ ، چاپ عكسى ديگرى از تفسير سورآبادى دارد از وى دستنوشت « ديوان هند » ، و بس .

پس چاپى كه استاد مايل هروى در حاشيهء ص 30 در مقدّمهء عدة العقول و عمدة المعقول ياد كرده‌اند و نسخهء مبنايش را از آن دكتر جاويد شمرده‌اند ، بايد همان چاپ مورد اشارت در آغاز يادداشت ما باشد .

تذّكر اين نغزك ، سودمند مىنمود ، زيرا مرحوم دكتر خانلرى در مقدّمهء چاپ ياد شده ذكرى از محلّ اصل دستنوشت نكرده‌اند .

ضمنا دكتر جاويد شايد همان رئيس دانشگاه كابل باشد كه در هفتاد سخن ، ج 1 ، ص 411 از وى ياد شده است ؛ و اللّه - تعالى - أعلم و علمه أتمّ و أحكم .

( 238 ) 6 / 24 « جواب » .

جاى اين لفظ در دستنوشت به كاغذى پوشانده شده است . به سنجش آورديم .

( 239 ) 6 / 24 « خليفه » .

در اصل به شكلي نوشته شده است كه شايد « خليفى » نيز بتوان خواند ؛ با ريخت ساير « خليفه » هائى كه كاتب نوشته ، فرق اساسى دارد .

بر ياء « خليفى » هم ، در نسخه خطّى شبيه مدّ نهاده شده است .

( 240 ) 6 / 26 « بكشند » .

دستنوشت : « بكشنيد » ( كذا - حرف پيش از دال : بىنقطه ) ( 241 ) 7 / 1 « فاء نسق » .

در المختار من صحاح اللّغة مىخوانيم : « النّسق - بالتّسكين - مصدر نسق الكلام ، إذا عطف بعضه على بعض ، و بابه نصر . » ( ص 521 ) .

پس « فاء نسق » همان فاء عطف است . براى آگاهى در بارهء « فاء » ( عموما ) و « فاء عطف » ( خصوصا ) ، نگر :

مغنى اللّبيب عن كتب الأعاريب ، صص 213 - 223 .

ضمنا زبر روى سين در عبارت متن ، در دستنوشت چنين است . ظاهرا اگر به سكون سين ضبط شده بود ، درست‌تر مىبود ؛ و اللّه - سبحانه و تعالى - أعلم .

( 242 ) 7 / 1 « اقتصار » .

در دستنوشت : اقتضار .