دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — الصفحة ٢٨٢
[ سوره يوسف ( 12 ) : آيه 30 ]
گفت : « إِنَّهُ مِنْ كَيْدِكُنَّ » يعنى اين از حيلت شماست « إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ » بدرستى كى حيلت شما زنان عظيم است ؛ حيلت شما بصالح و طالح و برى و سقيم مىرسذ ( 562 ) .
سؤال : كيد شيطان ضعيف مىخوانذ : « إِنَّ كَيْدَ 2133 الشَّيْطانِ كانَ ضَعِيفاً » و كيد زنان عظيم خواند : « إِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيمٌ » .
جواب : زيرا كى كيد شيطان وسوسه بوذ و بلا حول بروذ و پوشيذه باشذ و كيد زنان مواجهه بوذ و ديذنى به چشم و بلا حول دفع نتوان كرد .
ثم اقبل على يوسف ، پس روى سوى يوسف كرد و قال « يُوسُفُ أَعْرِضْ عَنْ هذا » اكتمه و لا تذكره ، اين قضيّه بپوش و ياذ مكن ؛ و گفته‌اند : دع ذلك ثم اقبل على راعيل ، آن ماجرا بگذار و روى براعيل آورد 2134 ؛ پس رو بزليخا كرد و گفت : « وَ اسْتَغْفِرِي لِذَنْبِكِ » اى توبي الى اللّه من خطيئتك ، توبت كن با خذاى - تعالى - از گناه خوذ « إِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخاطِئِينَ » تو از گناه‌كارانى .
سؤال : بايستى كى گفتى « من الخاطيات » ؛ بلفظ تأنيث راندى .
جواب : ذكّر لتغليب الرّجال ، بمذكّر از جهت غلبهء مردان راند .
و گفته‌اند : سيّد بىغيرت بوذ كى در مثل چنان واقعهء گفت : « وَ اسْتَغْفِرِي لِذَنْبِكِ » .
قوله - تعالى - :
[ سوره يوسف ( 12 ) : آيه 30 ]
[ سوره يوسف ( 12 ) : آيه 30 ]
وَ قالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدِينَةِ امْرَأَتُ الْعَزِيزِ تُراوِدُ فَتاها عَنْ نَفْسِهِ قَدْ شَغَفَها حُبًّا إِنَّا لَنَراها فِي ضَلالٍ مُبِينٍ ( 30 )
. ( 563 ) زنان مصر گفتند زن عزيز از آن جوان مرد ، يعنى غلام خوذ ، طلب جماع كرد « قَدْ شَغَفَها حُبًّا » دخل حبّه 2135 شغاف قلبه و هو حبّة القلب و سويداه ، دوستى غلام او در آن نقطهء خون سياه كى در جوف دل اوست منزل ساخته است و آن را « حبّة القلب » و « سويدا » خوانند ؛ و گفته‌اند : « شغاف » غلاف دل است ؛ و گفته‌اند : « شغاف » درديست و رنجى كى در شكم بوذ ؛ و « حبّا » منصوبست بتمييز ، لصرف الفعل عنه ، تا فعل از وى بگرداند ؛ و معنى اوّل صحيح است و موافق آيت ؛ نه بيني كى تفسير « ضلال مبين » بمحبت عظيم كرديم ؟ ! اينجا نيز مراد محبّتى عظيم است تا حدى كى بنقطهء دل رسيذه است .
« فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ » اى سمعت زليخا بوقيعتهنّ ، چون زليخا واقعهء زنان بشنيذ .
سؤال : چرا سخن زنان مصر را مكر خواند ؟
جواب : زيرا حسن و جمال يوسف با ايشان مىگفتند ؛ ايشان خواستند كى خبر عيان