دقائق التأويل و حقائق التنزيل ( فارسى ) — الصفحة ٢٢٣
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيه 62 ]
بايشان . عطا گويذ : با ايشان قتال كن تا بمقاتلت با ايشان اهل مكّه و اهل يمن بترسند ؛ و گفته‌اند : بكش ايشانرا تا طايفهء ديگر كى بعد از ايشان آيند بترسند ؛ و التّشريد التّطريد و التّفريق ، يعنى تشريد راندن و متفرّق كردن بوذ ؛ و اعمش بكسر « فا » يعنى « من خلفهم » [ خوانده است ] و به اين وجه معنى چنان بوذ كى با ايشان به مثل عمل ايشان عمل كن .
« لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ » تا عبرت گيرند ، فلا ينقضون العهد ، عهد نشكنند .
قوله - تعالى - :
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيه 58 ]
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيه 58 ]
وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلى سَواءٍ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ ( 58 )
اى محمّد ! اگر از قومي انديشناك باشى كى عهد تو نقض كنند و در حضور تو عذرى آرند - چنانك از بنى قريظة و بنى نضير ظاهر شذ - « فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ » فاطرح اليهم عهدهم ، يعنى عهد ايشان بايشان انداز « عَلى سَواءٍ » و اين از فصاحتهاء قرآنست ، و معنى آنست ( 453 ) كى ايشانرا از حرب آگاهى ده پيش از حرب خوذ تا بدانند كى تو فسخ عهد كردهء كى ميان تو و ايشان بوذ ، تا تو با ايشان در حرب مساوي باشى تا ايشان اهبت 1997 حرب كنند و ترا عذرى نمانذ .
« إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ » بدرستى كى خذاى - تعالى - خاينانرا دوست ندارذ .
مصنّف كتاب گويذ : آنانك با آل محمّد بعد از محمّد - صلّى اللّه عليه و آله - خيانت كردند و بنياذ نهاذند و تا ظهور صاحب امر خلق بر آن خواهند بوذ ، در حكم اين آيت داخل‌اند .
قوله - تعالى - :
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيه 62 ]
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيه 62 ]
وَ إِنْ يُرِيدُوا أَنْ يَخْدَعُوكَ فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ ( 62 )
اى محمّد ! اگر خواهند كى با تو غدر كنند و مكر سگالند . گفته‌اند : مراد بنى قريظه‌انذ ؛ و گفته‌اند : مراد منافقان ليلة العقبه 1998 اند .
« فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ » اى كافيك اللّه ، خذاى - تعالى - ترا كفايتست « هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ » او آن خذاست كى ترا بنصرة خوذ مؤيّد گردانيذ « و بالمؤمنين » گفته‌اند : يعنى أنصار و اين قول سدّى است . كلبى گويذ : ابو صالح گفت از . . . شنيذم كى او گفت : از رس . . .
كى شب معراج ديذ . . . - تعالى - نوشته بوذ . . . نيست محمّد بنده و . . . بعلى او را مؤيّد گردا . . .
رسول اين آيت بخواند . . . « و بالمؤمنين » يعنى . . . 1999 « وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ » يعنى جمع بين قلوب الأوس و الخزرج على دينه بعد حرب سمير ، يعنى تفرقهء كى ميان أوس و خزرج بوذ قطع كرد و جمعيت ميان ايشان ( 454 ) در دين خوذ پديذ آورد بعد از حربهاء بسيار كى در روزگار ميان ايشان رفته بوذ ، فصيّرهم جميعا