رسالة القدس و رسالة غلطات السالكين ( فارسى ) — الصفحة ٨٣

الفصل الثانى عشر فى معرفة النفس

الفصل الثانى عشر فى معرفة النفس

الفصل الثانى عشر فى معرفة النفس

اعلموا اخوانى - زادكم اللّه معرفة النفوس و الانفاس - كه نفس سه است : نفس اماره ، و نفس لوامه ، و نفس مطمئنه ، چنان كه اشارت است از حق تعالى در كتاب عزيزش « 1 » . و اين هر سه جمع است در رهرو . و معرفت آن هر سه واجب است ، كه معرفت حق - جل جلاله - به معرفت اين‌ها موقوف « 2 » است . چنان كه سيد ما ، كه صد هزار آفرين بر روان عزيزش باد از اولياء حق ، فرمود : من عرف نفسه فقد عرف ربه .

اما آنچه خداوند تبارك و تعالى گفت : إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ ( 12 / 53 ) ، آن نفس روينده است . و آنچه گفت : وَ لا أُقْسِمُ بِالنَّفْسِ اللَّوَّامَةِ ( 75 / 2 ) ، نفس جوينده است . و آنچه گفت : يا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ( 89 / 27 ) ، آن نفس گوينده است .

و نفس روينده آن است كه در همه افعال موافق قهر است . و افعالش پسنديدهء شيطان است . و نفس جوينده دل مخزون « 3 » است . و نفس گوينده روح ناطقه است . كه وصف اين هر دو در فصل مقدم ذكر كرده شده است . اگر زيادت گوييم كتاب دراز شود .

بلى در شناختن نفس اماره كلماتى چند گفته آيد ، به عون حق تعالى و تأييد او ، كه مريدان را از آن فايده باشد ، ان‌شاءالله تعالى .

بدان كه آنچه جارى است بر « 4 » افواه خلق از ذكر نفس اسم نفس است . و اگرنه ، ايشان به دو

( 1 ) - د : كلام قديمش ( 2 ) - الف ، ب ، ج : مقرون ( 3 ) - الف ، ب : محزون ( 4 ) - د : در