روح الأرواح فى شرح أسماء الملك الفتاح ( فارسى ) — الصفحة ٥٢٠

اختلاف نسخه‌ها

و ديدهء هيچ نامحرم بر روى ناافتيده . مشاهدهء جلال وى را زدوده گردانيده ، صيقل غيب وى را مهره زده ، روشن و صافى گشته . چون كار دل بر اين جمله بود حضرت عزّت را محبّتى بود جمال آن محبّت پيش دل عزيزان بداشت آثار انوار جمال محبّت بىكيفيت در آيينهء دلهاى عزيزان پديد آمد ، پس محبّت ما به محبّت او قايم است نه محبّت او به محبّت ما .

خيال در آيينه كه هست به بقاى جمال صورت است نه به بقاى آيينه . /

175 / اگر صورت از پيش بردارى خيال برود . اگر سلطان يحبّهم قرطهء عزّت و استغنا در پوشد ، به دست عجز و يحبّونه جز باد نماند .

بشر حافى - رحمة اللّه عليه - گفت : اگر چندان كه عمر عالم است سجود كنى ، حقّ آن نگزارده باشى كه در ازل چون حديث دوستان خود كرد ترا در ميان آورد .

موجودات بسيار بودند و مصنوعات بىقياس بودند با هيچ‌كس اين كار نبود كه با تو .

اگر به علّت بودى اشخاص نورانى داشت در ملكوت اعلى ، همه در لباس عصمت و قرطهء خدمت و مقام خدمت و قدم طاعت ؛ ليكن نه هر كه حاشيهء بساط را شايد مقام انبساط را شايد ، و نه هر كه خدمت را شايد محبّت را شايد ؛ نه هر كه زينت درگاه بود جمال پيشگاه بود ؛ نه هر كرا پديد آرند تا ببيند چنان بود كه پديد آرند تا ببيند .

سلطان محمود را گفتند : ترا بسيارى غلام است ترك و كشميرى ، باجمال‌تر از اياز 21 ؛ اين عشق اياز چيست ؟ گفت : آن روز كه داغ عشق اياز بر جان ما مىنهادند با ما به تدبير نكردند كه به تقدير كردند 22 .

اختلاف نسخه‌ها

( 1 ) . آ : و فهمها

( 2 ) . آ : برسيد

( 3 ) . آ : حق + جلال

( 4 ) . تو : وصفش همىنگفت توانم توانيها

( 5 ) . مج ، آ : در بستند

( 6 ) . مج ، آ :

چون درخور تو صفات نتوانستند * خاطر ز طريق شاعرى بگستند

، تو : بيت « چون عاجز . . .

بستردند » را ندارد ، مج : + از بىقوت و بىقوت دل گرگ جگر يوسفان عصر مزند

( 7 ) . تو : عين حديث

( 8 ) .

تو : لم يكن

( 9 ) . مج : + از بىقوت و بىقوت دل گرگ جگر يوسفان عصر مزند

( 10 ) . مج : سر برآورند

( 11 ) . تو : عذرى

( 12 ) . آ : تو . . . كنى

( 13 ) . آ : معترف نشدى

( 14 ) . آ : اينك + صد هزار

( 15 ) . آ : آن است كه

( 16 ) . تو : آورده‌اند

( 17 ) . مج ، آ : در حضرت

( 18 ) . تو : لنا بلانا مج : بلا انا

( 19 ) . تو : چون به ذات آدمى آلوده بود و شوريده گذرى تيره آب و گلى

( 20 ) . آ : صدمهء اين صفات

( 21 ) . مج ، آ : اياس

( 22 ) . تو ، مج ، آ : « كه به تقدير كردند » ندارند ، مج : و صلّى الله على محمد و آله .