أوراد الأحباب وفصوص الآداب ( فارسى ) — الصفحة ٢٠٩

و من آداب الصّوفيّة

دلها به غفلت صورت نبندد « 1 » . و حقيقت زمان حقيقت وقت است . چون وقت آمد شب و روز خود يكسان شود .

و ناجنس بايد كه البته نباشد كه با ناجنس صحبت وراى همه عذابهاست « 2 » .

و بزرگان گفته‌اند آفت صوفى سه چيز است : مجالست امردان و صحبت احداث و موافقت زنان .

شيخ جنيد قدّس اللّه روحه در سماع بود و سماع درنمىگرفت . شيخ گفت بنگريت تا هيچ ناجنس در ميان ما هست ؟ طلب كردند هيچ نيافتند . شيخ فرمود بهتر بنگريت . تفحّص كردند كفش صوفى با كفش عامى بدل شده بود ! سماع از آن درنمىگرفت .

و اينك زمان و مكان و اخوان را شرط مجلس سماع و حضور با حقّ داشته‌اند و از قرآن اقتباس كرده‌اند ازين آيت كه : « فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ ، رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ » . « فِي بُيُوتٍ » اشارت به مكان است .

« بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ » اشارت به زمان است . « رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ » اشارت به اخوان است .

و بهتر آن است كه قوّال موى روى داشته باشد كه بعضى گفته‌اند كه سماع بىريش نبايد شنودن .

و اگر مستمع آواز دف و ناى شنود بهتر باشد كه شرط سماع چنين است و غذاى دل باشد و موافق شرع ، و پسنديده افتد . و ازو راحت حيات حقيقى و درجات بلند و مكاشفات غيبى حاصل آيد ، ان شاء اللّه تعالى .

حكايت امام ابو القاسم « 3 » قشيرى را گفتند كه دوشينه در خانقاه ابو سعيد بن ابى الخير « 4 » سماع بود و ابو سعيد تا بام داد « 5 » ذوق و وجد مىكردند « 6 » و قوّال اين بيت را برمىگفت :

شعر

تا گبر نشى ترا بتى يار نبو ! * ور بهر بتى گبر شىء عار نبو

( 1 ) - اصل : نبندد . ( 2 ) - نظير اين مصراع : « روح را صحبت ناجنس عذابى است اليم » . ( 3 ) - اصل : ابو القسيم . ( 4 ) - اصل : ابى خير . ( 5 ) - ( - بامداد ) . ( 6 ) - كذا در اصل ، ظ : مىكرد .