تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٧٦

سورة الانعام مائة و ستون آية و هي مكية

بديدند بگناه خود معترف شدند وَ شَهِدُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ و گواهى دادند بر نفسهاى خود أَنَّهُمْ كانُوا كافِرِينَ آنكه ايشان بودند از ناگرويدگان بآخرت و احوال ايشان .

ذلِكَ آن شأن بزرگ و امر عظيم فرستادن رسولان است أَنْ لَمْ يَكُنْ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرى بِظُلْمٍ به جهت آنكه نباشد پروردگار تو هلاك كننده ساكنان دهها و شهرها بسبب ظلمى كه كنند وَ أَهْلُها غافِلُونَ در حالتى كه اهل آن شهرها و دهها غافلان باشند يعنى پيغمبرى بديشان نيامده باشد و ايشان را از خدا و قيامت خبر نداده باشد و از اينجاست كه هلاك كردن هيچ قومى نبود الا بعد از تقديم وعيد بود و اگر نه ايشانرا بر حق تعالى حجت باشد كه چرا رسولى بما نفرستادى و اين مستلزم ظلم است .

وَ لِكُلٍّ دَرَجاتٌ و مر هر يك از مكلفان راست مراتب در ثواب و عقاب مِمَّا عَمِلُوا از براى عملهائى كه كرده‌اند وَ ما رَبُّكَ و نيست پروردگار تو بِغافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ بى خبر از آنچه مردمان ميكنند و همه را بر آن جزا خواهد داد .

وَ رَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ و پروردگار تو بىنياز است از عبادت بندگان و خداوند رحمت بر ايشان إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ اگر خواهد يعنى مصلحت او تقاضا كند ببرد شما را اى كفار وَ يَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِكُمْ و جانشين شما سازد از پس شما ما يَشاءُ هر كرا خواهد از آفريدگان خود كَما أَنْشَأَكُمْ همچنانكه آفريد و پيدا كرد شما را ديگر مِنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ آخَرِينَ از ذريت گروه ديگر كه پدران شما بودند و ليكن شما را باقى ميگذارد تا باجل مسمى به جهت ترحم او بر شما تا شايد كه بگرويد و يا فرزندان شما بشرف اسلام رسند .

إِنَّ ما تُوعَدُونَ جز اين نيست كه آنچه وعده داده ميشويد از قيامت و متعلقات آن لَآتٍ هر آينه آينده است يعنى بودنى و آمدنى است بلا شبه وَ ما أَنْتُمْ بِمُعْجِزِينَ و نيستيد شما عاجز كنندگان مر خداى را در آوردن بعث و نشور تا شما از قبضه قدرت او بيرون رويد و از عقاب و اهوال قيامت برهيد .

قُلْ بگو اى محمد بكفار قريش يا قَوْمِ اعْمَلُوا عَلى مَكانَتِكُمْ اى گروه من عمل كنيد بر حالات كفر و عدوات خود يعنى آنچه نهايت تمكن و استطاعت شما باشد سعى كنيد و حفص مكافات خوانده يعنى بر حالت كفر خود عمل كنيد إِنِّي عامِلٌ بدرستى كه من نيز عمل كننده‌ام بر شكيبائى خود بر ترويج اسلام و ثابت بر آن فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ پس زود كه بدانيد مَنْ تَكُونُ لَهُ عاقِبَةُ الدَّارِ آنكس كه باشد مر