تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٦٣

سورة الانعام مائة و ستون آية و هي مكية

كشى كردند و در آن تامل نكرده به آن ايمان نياوردند .

وَ لَقَدْ جِئْتُمُونا و بدرستى كه آمديد به حساب و جزاى ما فُرادى در حالتى كه منفرديد نه مال با شماست و نه فرزند و نه خدم و حشم و نه يار و مدد كار كَما خَلَقْناكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ در زمينى كه آفريده بوديم شما را اول بار در رحم مادر سر و پاى برهنه منفرد و معرى از همه چيز وَ تَرَكْتُمْ ما خَوَّلْناكُمْ و بگذاشتيد آنچه عطا داده بوديم شما را در دنيا يعنى آنچه بدان مينازيديد و بر ديگران بسبب آن مفاخرت ميكرديد وَراءَ ظُهُورِكُمْ از پس نشست خود نه از پيش فرستاديد و نه با خود داشتيد پس سرزنش ايشان كنند وَ ما نَرى مَعَكُمْ شُفَعاءَكُمُ و ما نمىبينيم با شما شفيعان شما را الَّذِينَ زَعَمْتُمْ أَنَّهُمْ فِيكُمْ شُرَكاءُ آنكه گمان ميبرديد بر وجه جهالت بدرستى كه در تربيت شما و استحقاق عبادت شما شريكان خدايند لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ بدرستى كه بريده شد پيوند شما و پراكنده گشت ميعت شما وَ ضَلَّ عَنْكُمْ ما كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ و كم شد از شما آنچه بوديد كه گمان ميبرديد كه بتان شفيعان مااند و به آنكه بعث و نشور نخواهد بود و نيز به جهت احتجاج ميفرمايد كه .

إِنَّ اللَّهَ فالِقُ الْحَبِّ بدرستى كه خداى تعالى شكافنده تخم زراعت است تا نبات از آن برويد وَ النَّوى و شكافنده تخم دانه اشجار است تا نهال از آن بر آيد يُخْرِجُ الْحَيَّ بيرون مىآرد زنده را يعنى نباتات و اشجار تر و تازه را كه بنشو و نما حيات دارد مِنَ الْمَيِّتِ از مرده كه تخم و دانهء خشك است يا بيرون مىآرد ولد را از نطفه و مرغ از بيضه و مؤمن از كافر و عاقل از جاهل وَ مُخْرِجُ الْمَيِّتِ و بيرون آرنده مرده است چون تخم و نطفه و بيضه مِنَ الْحَيِّ از زنده كه نبات آدمى و مرغست ذلِكُمُ اللَّهُ اين زنده كننده و ميراننده اللّه است كه سزاوار عبادت است فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ پس از كجا برگردانيده مىشويد از او به غير او يعنى او را گذاشته بپرستش غير او اشتغال مينمائيد .

فالِقُ الْإِصْباحِ شكافنده عمود صبح است از ظلمت شب يعنى برنده تاريكى شب و آورندهء روشنائى روز وَ جَعَلَ اللَّيْلَ سَكَناً و گردانيد شب را آرامگاه خلق تا از تعب حركات روز برآسايند وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ حُسْباناً و گردانيد آفتاب و ماه را نشانهاى اوقات يا آن را دورهاى مختلفه داد تا به آن حساب‌هاى سال و ماه و هفته معلوم شود و به آن سر رشتهء خود نگاه دارند ذلِكَ اين كار كه سير