تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٢٦٢

سورة التوبة

و خدا دوست ميدارد پاكى ورزندگان را مرويست كه چون آيه آمد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مالك بن خثيم و معزى بن عدى را امر كرد كه برويد و آن مسجد را ويران كنيد و بسوزانيد ايشان رفتند و آتش در آن زدند كسانى كه در آنجا بودند بگريختند و بعضى را آتش رسيده بسوختند و رسول امر كرد كه آن موضع را مذبله و خاك انداز كردند و ابو عامر راهب در شام غريب و تنها بجهنم پيوست و در خبر است كه مجمع بن حارثه كه امام مسجد ضرار بود در عهد عمر خطاب بيامد و از او طلب امامت مسجد قبا كرد عمر با آنكه مىدانست كه امام مسجد ضرار بود و پيشواى منافقان امامت مسجد قبا را به دو داد و بعد از آن بيان مسجد قبا و مسجد ضرار ميفرمايد كه .

أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ آيا هر كس كه اساس افكند بناى امور دين خود را عَلى تَقْوى مِنَ اللَّهِ بر رستگارى از خدا وَ رِضْوانٍ و خشنودى او كه قاعدهء محكم است خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ بهتر يا آنكس كه اساس نهد بناى دين خود را عَلى شَفا جُرُفٍ بر كنار رودى كه ريزد و بمرور سيلى تهى شده ظاهرش بجاى خود ايستاده باشد هارٍ شكافته شده و نزديك بود بافتادن و اينچنين زمينى سست‌ترين قواعد باشد و چون بنابر آن نهند فَانْهارَ پس آن زمين سست گردد و درافتد به بناى او يا پايان او فِي نارِ جَهَنَّمَ در آتش دوزخ مراد آنست كه عمل متقى و عمل منافق مساوى نيست چه عمل مؤمن متقى ثابت است و مستقيم و مبنى بر اصل صحيح ثابت و سبب وصول بروضهء جنان و عمل منافق سست و غير ثابت است و سريع الزوال و علت وصول بنيران وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ و خدا راه ننمايد معاندان ستمكار را بدانچه مقصود ايشان است از جابر بن عبد اللّه انصارى روايت است كه گفت در مسجد ضرار بگذشتم دودى ديدم كه از آنجا برميآيد و خلف بن ياسين كوفى گويد با پدرم به حج ميرفتم به اين مسجد رسيديم كه پيغمبر در او به دو قبله نماز گذارده بود يعنى مسجد قبا و محراب بجانب بيت المقدس بود و بكعبه و اين در روزگار بنى اميه بود چون خلافت بابو جعفر منصور دوانقى افتاد فرمود كه قبله بگردانيدند كه مبادا كسى نادانسته آنجا نماز بگذارد و مسجد ميفرمايد كه .

لا يَزالُ بُنْيانُهُمُ هميشه هست بناى ايشان الَّذِي بَنَوْا آن بنائى كه بنا نهادند آن را بر اغراض فاسد رِيبَةً فِي قُلُوبِهِمْ بسبب شك و نفاق در دلهاى ايشان زايد بر شكى و نفاقى كه دارند و گفته‌اند مراد تخريب بناى ايشان است كه در حين رجوع از تبوك ايشان استدعا مينمودند كه حضرت به مسجد ايشان نماز گذارد و