تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٢٠٠

سورة الانفال

ستم كننده مر بندگان را كه ايشان را بيجرم مؤاخذه كند پس عذاب كردن كفار عين عدل است بعد از آن بر وجه تسلى حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بيان حال كفارى مىكند كه قبل از ايشان تكذيب رسول خود كردند و ميفرمايد كه ايمحمد عادت مشركان قريش با تو .

كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ همچون عادت متابعان فرعونست با حضرت موسى عليه السّلام وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ و مانند عادت آنها كه پيش از فرعونيان بودند يعنى عاد و ثمود با پيغمبران خود و چون عاد و ثمود كَفَرُوا بِآياتِ اللَّهِ كافر شدند بنشانهاى ما يعنى بدلائل كه دلالت مىكند بر وحدانيت ما يا بمعجزات انبياء فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ پس بگرفت خدا ايشان را و عقوبت كرد بگناهان ايشان كه كفر و تكذيب بود هم چو كفار معاصر تو بسبب آن مؤاخذه فرمود إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ بدرستى كه خدا با قدرت و قوت است شَدِيدُ الْعِقابِ سخت عقوبت بر منكران و مكذبان كه هيچ كس بر او غالب نتواند شد و دفع عذاب از او نتواند كرد .

ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ اين عقوبت پيشينيان و پسينيان بسبب آن است كه خدا لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نبود گرداننده و تبديل دهنده يعنى عادت او نيست كه تغيير دهد نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ نعمتى را كه انعام كرده است بر سبيل تفضيل بر گروهى از امتان تو كه آن ارزانى و فراخى معيشت است و توانگرى و تن درستى و امنيت حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ تا وقتى كه آن گروه تغيير و تبديل دهند آنحالى را كه مقارن نفسهاى ايشانست بحالى بدتر مراد احوال قريش است چه ايشان حال خود را كه بت‌پرستى بود و مردار خوارى بدشمنى حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و قطع رحم و تكذيب قرآن و استهزاء بدان و آزار مؤمنان و سعى در ريختن خون ايشان بدتر ساختند همچنانكه امم سابقه كه تكذيب رسل و قصد قتل ايشان بر كفر و شرك خود بيفزودند و بسبب آن مستاصل شدند وَ أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ و بدرستى كه خداى تعالى شنواست سخنان نافرجام مشركان را عَلِيمٌ دانا بعقايد باطله و اعمال قبيحه و افعال شنيعه ايشان ديگر باره براى قول مذكور ميفرمايد كه كار قريش و تكذيب تو .

كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ همچو كار قوم فرعونست . وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآياتِ رَبِّهِمْ و آنان كه قبل از ايشان بودند تكذيب كردند آيات پروردگار خود را فَأَهْلَكْناهُمْ بِذُنُوبِهِمْ پس هلاك كرديم ايشان را بسبب گناهان ايشان كه قريش