تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ١٨٣

سورة الانفال

بازگشتى است دوزخ آورده‌اند كه چون در بدر آتش حرب زبانه كشيد و لشگر كفار بيكبار حمله كردند حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در خانه كه از چوب و خاشاك ساخته بودند آغاز دعا فرمود و گفت بار خدايا وعدهء كه در باب نصرت من فرمودهء بوفا مقرون گردان جبرئيل فرود آمد و گفت خاك بردار و به طرف دشمنان افكن آن حضرت قدرى خاك و سنگريزه برداشت و بر روى لشگر بيگانه افكند حق تعالى آن خاك و سنگ ريزه را بر چشمهاى مشركان ريخت و هيچكس از آن مشركان نماند كه آن سنگ ريزه به چشم و دهن و بينى او نرسيد و به جهت آن همه به خود مشغول شدند و ملئكه آغاز حرب كردند و مؤمنان نيز جرات كرده بر ايشان حمله كردند و هفتاد كس از صناديد قريش كشته شدند و هفتاد كس ديگر را اسير كردند پس اهل بدر بر يكديگر تفاخر ميكردند و اين ميگفت كه من كشتم و آن مىگفت كه من اسير كردم آيه آمد كه .

فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ پس شما نكشتيد دشمنان را به قوت و استقلال وَ لكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ و لكن خداى تعالى كشت ايشان را به آنكه شما را مدد داد بملائكه و دلهاى ايشان را به جهت آن دلير ساخت بر حرب و بر ايشان مسلط گردانيد و ترس عظيم در دل ايشان انداخت وَ ما رَمَيْتَ و نيفكندى تو اى محمد آن مشت خاك را بر روى ايشان إِذْ رَمَيْتَ وقتى كه افكندى چه افكندن تو بمثابهء نبود كه در چشم همه كفار رود و بر آن قادر نبودى وَ لكِنَّ اللَّهَ رَمى و ليكن خدا افكند آن را و به چشم همهء ايشان رسانيد تا آنكه همه منهزم شدند و ارباب تدقيق و اصحاب تحقيق را در باب كلام ظفر انجام و ما رميت اذ رميت سخنان بسيار است حاصل كه حق سبحانه كفار را مغلوب ساخت بانداختن ريك در چشم و ترس در دل ايشان و بامداد فرشتگان تا حق را ظاهر سازد وَ لِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ و تا عطا دهد مؤمنان را و نعمت بر ايشان ارزانى فرمايد مِنْهُ از نزديك خود بَلاءً حَسَناً عطائى نيكو و نعمتى بزرگ كه آن نصرت و غنيمت و مشاهدهء آيات داله بر صدق دعوى حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ بدرستى كه خدا شنواست استغاثه و دعاى شما را عَلِيمٌ دانا بنيات و احوال شما لا جرم دعا را اجابت كرده شما را مظفر و منصور ساخت .

ذلِكُمْ اين است كارزار كه ديديد از غنيمت اهل حق و مغلوبيت اهل باطل وَ أَنَّ اللَّهَ و مقصود از اين نصرت آنست كه خدا مُوهِنُ سست كننده و باطل سازنده است كَيْدِ الْكافِرِينَ مكر و حيلهء كافران را و حفص موهن كيد خوانده باضافه يعنى خدا باطل كننده كيد مشركانست آورده‌اند كه كفار قريش در وقت بيرون آمدن از مكه