تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ١٧٣

سوره الاعراف

مىشود به من از نزد پروردگار من و من بر بافندهء آن نيستم هذا بَصائِرُ اين قرآن دليلهاى روشن است كه بدان حق ديده و در يافته مىشود مِنْ رَبِّكُمْ فرود آمده از نزد پروردگار شما وَ هُدىً وَ رَحْمَةٌ و راه نماينده است و سبب رحمت لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ براى گروهى كه ميگروند به خدا و رسول او چه ايشانند كه به آن منتفع ميشوند نه غير ايشان .

وَ إِذا قُرِئَ الْقُرْآنُ و چون خوانده شود قرآن در نماز فَاسْتَمِعُوا لَهُ پس بشنويد مر او را مرويست كه جوانى انصارى در عقب رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نماز ميگذارد و هر چه آنحضرت قرائت ميفرمود او نيز ميخواند آيه آمد كه چون امام در نماز قرائت كند شما استماع آن كنيد و آن را مخوانيد وَ أَنْصِتُوا و خاموش باشيد و با امام تلاوت مكنيد لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ شايد كه رحمت كرده شويد يعنى به آن پند گرفته بميامن آن مستوجب رحمت و مغفرت گرديد از ابى جعفر عليه السّلام مرويست كه اين خطاب بمؤمنانست كه در نماز مستمع شوند و با امام قرائت نكنند و شيخ ابو جعفر ( ره ) فرموده كه مراد استماع قرآن است در نماز و در غير آن واجب نيست بلكه سنت است حاصل كه حق تعالى ميفرمايد كه در وقت تلاوت گوش به قرآن كنيد و اوامر و نواهى آن را نيك فرا گيريد و بمواعظ و احكام آن پند گيريد .

وَ اذْكُرْ رَبَّكَ و ياد كن ايمحمد پروردگار خود را فِي نَفْسِكَ تَضَرُّعاً وَ خِيفَةً در دل خود از روى زارى و ترسكارى چه تضرع و خشيت اقربست باجابت و قبول و گويند مراد تفكر است در نفس تا بسبب آن علم بصانع و صفات و كمال و جلال او حاصل شود وَ دُونَ الْجَهْرِ و بخوان او را خواندنى فرد از جهر و آشكارا مِنَ الْقَوْلِ از گفتار يعنى ميانهء سر و جهر او را بخوان بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ در بامداد و شبانگاه مراد دوام ذكر است يا در اين دو وقت كه افضل اوقات شبانه روز است به جهت آنكه ملائكه شب و روز در اين دو وقت حاضر مىباشند پس آن ذكر را هر دو خواهند نوشت و گويند اين امر است مر امام را كه آواز در نماز بلند كند به مقدارى كه مأمومين بشنوند نه زياده از آن وَ لا تَكُنْ مِنَ الْغافِلِينَ و مباش از جملهء بيخبران در آن چه مأمور ميشوند از ذكر و دعا و اصح آنست كه خطاب به آن حضرتست و مراد امت اويند چه آن حضرت از سهو و غفلت مبرى است بعد از آن حق تعالى بيان امرى مىكند كه باعث ذكر است و ميفرمايد كه .

إِنَّ الَّذِينَ عِنْدَ رَبِّكَ بدرستى كه آنان كه نزد پروردگار تواند يعنى ملائكه اعلى كه مقربان