تفسير خلاصه منهج الصادقين ( خلاصة المنهج ) ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ١٦٤

سوره الاعراف

به او سبحانه و او را بنامهاى نيكو خواندن و ستودن و ميفرمايد كه .

وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى و مر خداى راست اسمهاى نيكو فَادْعُوهُ بِها پس بخوانيد او را به آن نامها و او را بدين اسماء نام بريد زيرا كه دالند بر نيكوترين معانى و گويند مراد نود و نه نام او سبحانه‌اند چه در حديث واقع شده كه حق تعالى را نود و نه اسم است هر كه آنها را احصاء كند يعنى بشمرد حق تعالى او را ببهشت در آورد و يا آنكه مراد هزار و يك نام اويند سبحانه كه از شارع منقولند و معانى بعضى راجع است بصفات ذاتيه چون إله و قادر و عالم وحى و سميع و بصير و بعضى بصفات فعل چون خالق و رازق و بارى و مصور و بعضى مفيد تمجيد و تقديس او چون قدوس و سلام و غنى و واحد و غير آن و گفته‌اند مراد بحسنى اسمائىاند كه نفوس انسانى مايل آنند و آن هر اسمى است كه متضمن عفو و رحمت باشد نه سخط و عقوبت و مرويست كه سبب نزول اين آيه آن بود كه مردى در نماز خداى را باسم اللّه ياد كرد و باسم رحمن نيز بخواند أبو جهل گفت محمد و اصحاب او ميگويند يك خداى را مى پرستيم پس اين مرد چرا دو خداى را ميخواند اين آيه نازلشد كه اسماء الهى بسيارند و همه نيكو پس او را بدان اسما بخوانيد وَ ذَرُوا الَّذِينَ و بگذاريد متابعت آنها را از روى ضلالت و جهالت يُلْحِدُونَ فِي أَسْمائِهِ ميل ميكنند بكجى در نامهاى او يعنى تسميه ميكنند حق تعالى را بنامهائيكه اذن شرع بدان تعلق نگرفته چنانچه اعراب حق تعالى را يا ابا المكارم و يا ابيض الوجه ميگفتند و نصارى يا ابا المسيح و حكما علت اولى ميخوانند و گفته‌اند الحاد اشتقاق اسماى بتان بود از اسماء الهى چون لات ازاله و عزى از عزيز و منات از منان سَيُجْزَوْنَ زود باشد كه جزا ده شوند ملحدان ما كانُوا يَعْمَلُونَ بجزاى آنچه هستند كه عمل ميكنند و بعد از ذكر جمعى كه عاقبت ايشان منتهى است به آتش دوزخ از اقسام كفار در عقب آن ذكر اهل بهشت مىكند و ميفرمايد .

وَ مِمَّنْ خَلَقْنا و از آنها كه آفريده‌ايم أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ گروهىاند كه ايشان راه مينمايند مردمان را كه دين اسلام است و حدود آن وَ بِهِ يَعْدِلُونَ و به حق عدول ميكنند در احكام آن ابن جريج از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله و سلّم روايت كرده كه اين آيه را قرائت فرمود و گفت اين آيه در حق امت من است كه به حق گيرند و به حق دهند و به حق حكم كنند و پيش از شما قومى بوده‌اند پس اين آيه تلاوت فرمود و من قوم موسى امة يهدون بالحق و به يعدلون ربيع بن انس روايت كند كه رسول خدا فرمود كه از امتان من قومى باشند كه بر حق ثبات كنند و ثبات نمايند تا آنگاه كه عيسى فرود آيد و در خبرى ديگر آمده كه هميشه از امت من گروهى بر حق ايستاده باشند